دانشگاه تبریز *این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.* نظریه های کاربردی اقتصاد 2423-6586 11 1 2024 05 21 The Effect of Political Management and Economic Stability on Speculation in Iran's Economy اثر مدیریت سیاسی و ثبات اقتصادی بر سفته بازی در اقتصاد ایران 175 206 18001 10.22034/ecoj.2024.60058.3274 FA محمد مصطفی زاده دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران پرویز داودی استاد اقتصاد،دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران حسین صمصامی استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی علی اکبر عرب مازار استاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تهران Journal Article 2024 01 13 Speculation and speculative behaviors leave widespread and often destructive effects on the economy. Speculation, on the one hand, strengthens the unproductive part of the economy and, on the other hand, causes undesirable phenomena such as social dissatisfaction, inequality, inflation, etc. Therefore, the correct and efficient economic policies require control over the influential speculation factors. In this research from 1991 to 2022, a multi-stage quantitative method based on econometric models has to be used. Therefore, the indicators of Speculation, economic instability, and political management were first created using the principal component analysis method. Then, the factors affecting Speculation were estimated using the auto-regressive distributed lag. According to the research results, political management hurts Speculation, and by improving the political management index by one unit, the speculation index decreased by approximately 1.052%. Regarding the economic instability index, it is concluded that its effect on Speculation is positive in the long term, and the impact coefficient is estimated to be more than 0.96. In other words, the increase in economic instability leads to the creation of speculative opportunities and increases in Speculation. In the long term, by creating an atmosphere of uncertainty, the opportunities for rent increase in transactions to earn more profit, and thus, market transactions and speculations increase. In the long term, by creating an atmosphere of uncertainty, the opportunities for rent increase in transactions to earn more profit, and thus, market transactions and speculations increase رفتارهای سوداگرانه و سفته­بازی اثرات گسترده اکثرا مخرب در اقتصاد بر جای می­گذارند. سفته­بازی از طرفی موجب تقویت بخش نامولد اقتصاد و از طرفی دیگر موجب پدیده­های نامطلوب همچون نارضایتی اجتماعی، نابرابری، تورم و ... می­شود. ازین رو سیاست­های درست و کارآمد در اقتصاد مستلزم کنترل عوامل موثر و کنترل­کننده سفته­بازی خواهد بود. در این پژوهش یک روش کمی چند مرحله­ای و بر پایه الگوهای اقتصادسنجی در بازه­ی زمانی 1370-1401، به کار گرفته شده است. ابتدا شاخص­های سفته­بازی، بی­ثباتی اقتصادی و مدیریت سیاسی با استفاده از روش تحلیل مؤلفه­های اصلی ساخته شده و سپس با به­کار گیری الگوی خودرگرسیونی با وقفه­های توزیعی  عوامل موثر بر سفته­بازی برآورد شده­اند. با توجه به نتایج پژوهش، مدیریت سیاسی اثر منفی بر سفته­بازی دارد و با بهبود شاخص مدیریت سیاسی به اندازه یک واحد، شاخص سفته­بازی تقریب 052/1 درصد کاهش پیدا می­کند. در خصوص شاخص بی­ثباتی اقتصادی نتیجه گرفته می­شود که اثر آن بر سفته­بازی در بلند مدت مثبت و ضریب اثرگذاری بیش از 96/0 برآورد شده است، به عبارتی دیگر، افزایش بی­ثباتی اقتصادی موجوب ایجاد فرصت­های سوداگرانه شده و سفته­بازی را افزایش می­دهد. در بلند مدت نیز با ایجاد فضای نااطمینانی، فرصت­های رانتی در معاملات جهت کسب سود بیشتر را افزایش داده و بدین ترتیب معاملات و سوداگری­های بازار افزایش پیدا می­کند. از نتایج جانبی پژوهش، اثر مثبت نقدینگی و اثر منفی تولید ناخالص داخلی بر سفته­بازی بوده و این امر حاکی از آن است که در صورت بهبود فضای اقتصاد رسمی و مدیریت مناسب آن، کاهش سفته بازی اتفاق خواهد افتاد. https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18001_baabc22db271847208cb57a5543bd148.pdf