دانشگاه تبریز *این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.* نظریه های کاربردی اقتصاد 2423-6586 13 2 2026 05 22 Impact of Gender Unemployment on Environmental Pollution in Iran’s Provinces تأثیر بیکاری جنسیتی بر آلودگی محیط زیست در استان‌های ایران 169 194 20950 10.22034/ecoj.2025.69921.3468 FA نیلوفر ملکی دانشجوی دکترای اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران محبوبه فراهتی دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 11 04 One of the most challenging issues in environmental economics has been addressing the fundamental question of whether economic growth leads to environmental pollution. The gender dimension of the labor market, which can influence environmental behaviors, has so far received limited attention in environmental modeling. The objective of this study is to examine the relationship between gendered unemployment and environmental pollution within the framework of the Environmental Kuznets Curve hypothesis across the provinces of Iran. The research data are collected annually for 31 provinces over the period 2011–2021, and panel data methods are employed to estimate the effects of female and male unemployment rates on carbon dioxide emissions. The findings indicate that economic growth leads to a reduction in carbon dioxide emissions; therefore, Iran’s provinces are located on the downward-sloping segment of the Environmental Kuznets Curve. The results also show that an increase in male unemployment is associated with a reduction in environmental pollution, whereas an increase in female unemployment leads to intensified environmental degradation. Moreover, an increase in gender inequality in unemployment also results in higher environmental pollution. Based on these results, the Environmental Phillips Curve hypothesis is confirmed only for men in Iran’s provinces. The findings further indicate that improving women’s employment levels and increasing their economic participation can contribute to better environmental conditions. These results highlight the importance of women’s participation in the labor market from an environmental perspective and demonstrate that women’s employment not only does not have a negative impact on the environment, but can also be a factor in improving environmental quality. یکی از موضوعات چالش برانگیز در اقتصاد محیط زیست، پاسخ‏گویی به این پرسش اساسی بوده است که آیا رشد اقتصادی منجر به آلودگی محیط زیست می­شود؟ بعد جنسیتی در بازار کار، که می‌تواند بر رفتارهای زیست‌محیطی تأثیر بگذارد، تاکنون در مدل‌سازی‌های زیست‌محیطی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی رابطه میان بیکاری جنسیتی و آلودگی محیط‌زیست در چارچوب فرضیه منحنی کوزنتس زیست محیطی در استان‌های ایران است. داده‌های پژوهش به‌صورت سالانه برای ۳۱ استان در بازه ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ جمع‌آوری شده و از روش داده‌های تابلویی برای برآورد اثر نرخ بیکاری زنان و مردان بر انتشار کربن دی‌اکسید استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رشد اقتصادی به کاهش انتشار کربن دی‌اکسید منجر می‌شود؛ بنابراین، استان‌های ایران در بخش نزولی منحنی زیست‌محیطی کوزنتس قرار دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که افزایش بیکاری مردان با کاهش آلودگی زیست‌محیطی همراه است، در حالی‌ که افزایش بیکاری زنان به تشدید تخریب محیط‌زیست منجر می‌شود. علاوه بر این، افزایش نابرابری جنسیتی در بیکاری نیز موجب افزایش آلودگی زیست‌محیطی می­شود. بر اساس این نتایج، فرضیه منحنی فیلیپس زیست‌محیطی تنها برای مردان در استان‌های ایران تأیید می‌شود. همچنین نتایج نشان می‌دهد که ارتقای سطح اشتغال زنان و افزایش مشارکت اقتصادی آنان می‌تواند به بهبود شرایط زیست‌محیطی منجر شود. این یافته­ها اهمیت حضور زنان در بازار کار را از دیدگاه زیست‌محیطی برجسته می‌کند و نشان می‌دهد که اشتغال زنان نه‌تنها اثر منفی بر محیط‌زیست ندارد، بلکه می‌تواند عاملی برای بهبود کیفیت آن باشد.  https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_20950_52a1e1c0ca43718230db7b8e33e933eb.pdf