دانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Investigating the Impact of Road Transport Infrastructure on the Spatio-temporal Development of the Cities of Khuzestan Province Based on the New Economic Geography Theoryبررسی تأثیر زیرساخت حملونقل جادهای بر توسعه فضایی-زمانی شهرستان های استان خوزستان مبتنی بر نظریه جغرافیای اقتصادی جدید1221870810.22034/ecoj.2024.61884.3318FAمعصومهابراهیمیدانشجوی دکتری اقتصاد ، گروه اقتصاد،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز ، ایرانسید امینمنصوریدانشیارگروه اقتصاد، دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز، ایرانسید مرتضیافقهدانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانمصطفیمحمدی ده چشمهدانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20240530The road transport sector is a fundamental prerequisite and infrastructure for economic development. The New Economic Geography (NEG) literature suggests that transportation cost is a major driving factor for a country's emergence of core-periphery patterns. The aim of this research is the impact of road transport infrastructure on the spatio-temporal development of the cities of Khuzestan province. The research data for the period of 2010-2019 for 27 cities of Khuzestan province is in the form of panel data, which was used to investigate the temporal and spatial effects of the generalized method of moments (GMM). The variables used in this study are the Hubness index, market potential, road transport infrastructure variables such as the length of the sly and subway roads, and the displacement of goods and passengers. The estimation results show the positive effects of the Hubness index and Market potential index on the size of the cities of Khuzestan province. So that the Market potential variable shows more effects than the Hubness index on the development of the cities of Khuzestan province, this survey confirms that the transportation infrastructure in the period of 2011-2020 has been able to improve the spatial-temporal development in the cities of Khuzestan province. Also, side roads and the movement of goods as control variables have shown a positive effect on the development of the cities of Khuzestan province.بخش حمل ونقل جادهای به عنوان پیشنیاز و زیربنای توسعه اقتصادی، دارای نقشی اساسی است. ادبیات جغرافیای اقتصادی جدید نشان میدهد که هزینه حمل و نقل یک عامل محرک اصلی برای ظهور الگوهای هسته-پیرامون در یک کشور است. در این تحقیق هدف تاثیر زیر ساخت حمل و نقل جادهای بر توسعه فضایی-زمانی شهرستانهای استان خوزستان است. دادههای تحقیق برای دوره زمانی 1399-1390 برای 27 شهرستان استان خوزستان در قالب دادههای تابلویی است که به منظور بررسی اثرات زمانی و فضایی از روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) استفاده شده است. متغیرهای مورد استفاده در این تحقیق شاخص قطب، پتانسیل بازار، متغیرهای زیر ساخت حمل و نقل جادهای مانند طول راههای اصلی و فرعی، جابهجایی کالا و مسافر استفاده شده است. نتایج تخمین نشان از اثرات مثبت شاخص قطب و پتانسیل بازار بر اندازه شهرستان های استان خوزستان دارد. به طوریکه متغیر پتانسیل بازار اثرات پررنگتری نسبت به شاخص قطب بر توسعه شهرستانهای استان خوزستان نشان میدهد. این بررسی تایید میکند که زیرساخت حمل و نقل در دوره 1399-1390 توانسته است، موجب بهبود توسعه فضایی-زمانی در شهرستانهای استان خوزستان شود. همچنین راههای فرعی و جابهجایی کالاها نیز به عنوان متغیرهای کنترلی اثر مثبتی بر توسعه شهرستانهای استان خوزستان نشان دادهاند. https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18708_ddecf24933f78dd3a1e849eb10a9e79c.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Structural Analysis of the Factors Affecting Iran's Home-Based Businesses Using Cross-Impact Analysis Methodتحلیل ساختاری مؤلفه های اثرگذار بر مشاغل خانگی ایران به روش تحلیل اثرات متقابل23481880710.22034/ecoj.2024.63493.3351FAالهاممروتیپژوهشگر گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان جهاد دانشگاهی الزهرا، تهران، ایرانریحانهشاهولیهیات علمی گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایرانزهرانقیزادهاستادیار گروه پژوهشی مسایل اجتماعی زنان جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایرانمحمدصادقبیجندیهیات علمی دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایرانJournal Article20240914Given the growing role of home-based businesses in the country's economic and social dynamics, accurately identifying the factors influencing the development of this sector is of paramount importance. This research aims to identify key factors affecting the growth of home-based businesses to facilitate policy-making in this area and maximize the potential of home-based businesses in the country. This study employs a mixed-methods approach (qualitative and quantitative) with an exploratory and applied research design. To this end, 44 interviews were conducted with policymakers, executive officials in the home-based business sector, university professors, and entrepreneurship researchers, as well as entrepreneurs and pioneers in the home-based business field. The data obtained from the interviews were coded and thematically analyzed using MAXQDA 2023 software. After coding the data and identifying key categories and subcategories, the factors were ranked using the method of interaction analysis. The results showed that the capacity of development and support institutions, the role of unions and associations, networking, clustering and sustainability, education, a supportive-developmental approach, positive discrimination, financial facilities and facilitation, virtual facilities and facilitation, and physical-spatial facilities and facilitation are the key factors in the home-based business system in Iran. It is expected that these findings, which have led to the identification of challenges and key points related to home-based businesses in the country, will result in the provision of practical solutions to improve productivity, enhance working conditions, develop more effective policies, and ultimately increase the share of home-based businesses in the national economyباتوجهبه نقش روزافزون مشاغل خانگی در پویایی اقتصاد و جامعه کشور، شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر توسعه این بخش از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفههای کلیدی اثرگذار بر مشاغل خانگی ایران بهمنظور تسهیل امر سیاستگذاری در این عرصه و کمک به بهرهبرداری حداکثری از ظرفیت مشاغل خانگی در کشور است. این مطالعه از نظر روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی - کمی)، از نظر هدف اکتشافی و از نظر کاربردی، پژوهشی کاربردی است. بدین منظور، ۴۴ مصاحبه با سیاستگذاران و عوامل اجرایی حوزه مشاغل خانگی کشور، اساتید دانشگاه و پژوهشگران عرصه کارآفرینی و همچنین کارآفرینان و پیشرانان مشاغل خانگی انجام شد. دادههای حاصل از مصاحبهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA 2023 کدگذاری و تحلیل مضمون صورت گرفت. پس از کدگذاری دادهها و شناسایی مقولات و زیر مقولات کلیدی اثرگذار، با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل این عوامل رتبهبندی شد و نتایج بهدستآمده نشان داد که بهرهمندی از ظرفیت نهادهای توسعهای و حمایتی، نقش اتحادیهها و انجمنهای همسود، شبکهسازی، خوشهسازی و پایدارسازی، آموزش، رویکرد حمایتی - توسعهای، تبعیض مثبت، تسهیلات و تسهیلگریهای مالی، تسهیلات و تسهیلگریهای مجازی و تسهیلات و تسهیلگریهای کالبدی - فضایی، کلیدیترین عوامل در نظام مسائل مشاغل خانگی در ایران هستند. انتظار میرود این یافتهها که منجر به شناسایی چالشها و نکات کلیدی مرتبط با مشاغل خانگی در کشور شد، منتج به ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای بهرهوری، بهبود شرایط کاری، تدوین سیاستهای کارآمدتر و نهایتاً افزایش سهم مشاغل خانگی از اقتصاد ملی کشور باشد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18807_d6d8bbfe14a1d7be6d1000a6cc9c5ae7.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Emerging Developments in the Demand for Money: The Role of ICT Expansion and Financial Developmentتحولات نوظهور در تقاضای پول: نقش گسترش ICT و توسعه مالی49701880810.22034/ecoj.2024.63223.3344FAملیحهآشنااستادیار اقتصاد دانشگاه بزرگمهر قائنات، خراسان، ایرانJournal Article20240830Considering the vital role of money demand in monetary and economic policies and its importance in economic stability, it is necessary to know the factors affecting it. By focusing on the increasing role of new technologies and financial developments, this paper examines the effect of financial development and the expansion of information and communication technology (ICT) on the demand for money in developing countries. This study uses principal component analysis (PCA) to calculate the ICT index. The research model is estimated using annual data obtained from the World Bank and International Monetary Fund from 2002-2021 for a selected group of developing countries. The long-run relationship between the variables has been investigated in a panel-ARDL model. The research results show that ICT and financial development both have a negative and significant impact on money demand. These results point to the development of ICT infrastructure and financial resources to control money demand. In other words, increasing access to financial instruments and widespread use of ICT technologies has reduced the need to hold cash. These results indicate that structural changes in the economies of developing countries, caused by financial and technological growth, lead to changes in monetary behaviors. Therefore, policymakers should adopt strategies that can help adapt to these developments and better manage money demandبا توجه به نقش حیاتی تقاضای پول در سیاستهای پولی و اقتصادی و اهمیت آن در پایداری اقتصادی، شناخت عوامل مؤثر بر آن ضروری است. با تمرکز بر افزایش نقش فناوریهای نوین و تحولات مالی، این مقاله به بررسی اثر توسعه مالی و گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) بر تقاضای پول در کشورهای در حال توسعه میپردازد. این مطالعه از تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) برای محاسبه شاخص همه جانبه ICT استفاده میکند. الگوی تحقیق با استفاده از دادههای سالانه گردآوری شده از بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول طی دوره 2002-2021 برای گروه منتخب کشورهای در حال توسعه برآورد شده است. رابطه بلندمدت بین متغیرها در یک الگوی Panel-ARDL بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که گسترش ICT و توسعه مالی هر دو تاثیر منفی و معناداری بر تقاضای پول دارند. این نتایج به توسعه زیرساخت ICT و توسعه مالی برای کنترل تقاضای پول اشاره میکند. به عبارت دیگر، افزایش و بهبود دسترسی به ابزارهای مالی در فرایند توسعه مالی و استفاده گسترده از فناوریهای ICT، نیاز به نگهداری پول نقد را کاهش داده است. این نتایج حاکی از آن است که تغییرات ساختاری در اقتصاد کشورهای در حال توسعه، ناشی از رشد مالی و فناوری، به تغییر در رفتارهای پولی منجر میشود. بنابراین، سیاستگذاران باید استراتژیهایی را اتخاذ کنند که بتواند به سازگاری با این تحولات و مدیریت بهتر تقاضای پول کمک کندhttps://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18808_3a9f1d9be8a03820d5d4c72dd3b82adc.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Estimation of housing price bubble in Iran and selected countries (Spatial panel approach)برآورد حباب قیمت مسکن در ایران و کشورهای منتخب (رویکرد پانل فضایی)71881880910.22034/ecoj.2024.63055.3339FAمحمد رضامنجذبدانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمحسنابراهیمیدانشیار گروه اقتصاد امور عمومی ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانلیلیایروانیکارشناسی ارشد علوم اقتصادی ،دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20240830Housing price fluctuations in Iran during the last two decades have been one of the main challenges of the housing market. In one period, there has been a significant increase in housing prices, and in another period, housing prices have been reduced or very stable. Fluctuations have caused many changes in the housing sector and in the entire economy. Therefore, it is necessary to identify the shocks affecting the Iranian housing market and compare the amount of the existing bubble compared to the global housing bubble. In this research, an attempt has been made to calculate the real housing price bubble. For this purpose, real housing price index variables, inflation rate, real GDP per capita, unemployment rate, population and real exchange rate have been used. The studied period is annually from 2005-2022 and the sections include 42 selected countries. The data analysis method is spatial panel and Stata, Eviuse and Geoda software were used. The research results confirm the existence of a housing price bubble in Iran and 12 other countries. The amount of housing bubble in Iran is reported to be lower than other bubble countriesنوسانات قیمت مسکن در ایران طی دو دهه اخیر، یکی از چالشهای اساسی بازار مسکن بوده است، به طوری که در یک دوره، افزایش قابل ملاحظه در قیمت مسکن به وجود آمده و در دوره دیگر، کاهش و یا ثبات نسبتاً زیاد و فراگیر بر قیمت مسکن حاکم شده است که به تبع آن، تحولات قابل ملاحظهای در بخش مسکن و در کل اقتصاد پدید آمده است. بنابراین، ضرورت دارد عوامل موثر بر بازار مسکن ایران با ملاحظه شرایط کلان اقتصاد داخلی و جهانی که زمینهساز ایجاد حباب مسکن میشود،شناسایی و برآورد گردد و سپس، میزان حباب قیمت مسکن در ایران نسبت به حباب جهانی مسکن مقایسه شود. بدین منظور برای تخمین مدل از متغیرهای شاخص قیمت واقعی مسکن، نرخ تورم، تولید ناخالص داخلی حقیقی سرانه، نرخ بیکاری، جمعیت و نرخ واقعی ارز استفاده شده است. بازه زمانی تحقیق سالانه و طی دوره 2005-2022 بوده است و شامل 42 کشور منتخب میباشد. روش تجزیه و تحلیل دادهها پانل فضایی بوده و از نرمافزارهای استاتا، ایویوز وجئودا استفاده شده است. یافته های تحقیق وجود حباب قیمت مسکن در ایران و 12 کشور از 42 کشور منتخب را تایید میکند و نشان می دهد میزان حباب مسکن در ایران از سایر کشورهای دارای حباب،کمتر بوده است.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18809_f357e05d6db044339eefd7d156bfb6cc.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Nowcasting Iran's GDP Using Sentiment Analysis of Economic Newsپیشبینی به هنگام تولید ناخالص داخلی ایران با استفاده از تحلیل احساس اخبار اقتصادی891081890710.22034/ecoj.2024.62340.3325FAمرتضیبیرانونددانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایرانسید سعیدملک الساداتیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایرانسید محمد جوادرزمیاستاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایرانJournal Article20240703This study examines textual data's ability to nowcast Iran's gross domestic product (GDP). To this end, 301,498 economic news articles from March 2005 to December 2023 were extracted from the Fars news agency website using a web crawling technique. Following initial preprocessing, the news texts were sorted into various categories via the Dirichlet Latent Allocation (LDA) model, wherein each category corresponds to a distinct news topic. Subsequently, to ascertain whether an article conveys a positive or negative sentiment, we executed lexicon-based sentiment analysis utilizing SentiStrength. Ultimately, by aggregating the news sentiment scores seasonally under each topic, we constructed a seasonal sentiment time series. These time series were then assessed for their efficacy in nowcasting Iran's quarterly GDP, employing ridge regression, lasso regression, elastic net, and gradient boosting methods. The findings reveal that incorporating textual data can reduce prediction errors by 12 to 18 percent relative to a univariate time series model. Moreover, our results suggest that sentiment extracted from textual content, particularly news articles, is a viable approach. This strategy could potentially enable the provision of immediate GDP estimates following the end of each reference quarter.این پژوهش، روشی برای کمّیسازی اطلاعات بدون ساختار اخبار اقتصادی برای بهکارگیری در ارزیابی بههنگام شرایط اقتصادی را پیشنهاد میدهد. به همین منظور، اخبار اقتصادی به صورت روزانه از ابتدای سال 1384 تا انتهای آذرماه سال 1402، از پایگاه اینترنتی خبرگزاری فارس استخراج شده است. متون خبری، پس از پیشپردازش اولیه، با استفاده از مدل تخصیص پنهان دیریکله (LDA) در دستههای مختلفی طبقهبندی شدند به نحوی که هر دسته، یک موضوع خبری را نشان میدهد. سپس با استفاده از رویکرد تحلیل احساس مبتنی بر واژهنامه، امتیاز یا نمره حسی هر خبر مشخص شده است. از تجمیع فصلی امتیازات حسی اخبار ذیل هر موضوع، سریهای زمانی حسی ایجاد و توانایی این سریهای زمانی در پیشبینی تولید ناخالص داخلی فصلی ایران با استفاده از روشهای ریج، لسو، الستیکنت و تقویت گرادیان ارزیابی شدهاند. نتایج نشان دادهاند که بهکارگیری دادههای حسی میتواند خطای پیشبینی را بین 12 تا 18 درصد نسبت به الگوی سری زمانی تکمتغیره کاهش دهد. علاوه بر این، با استفاده از رویکرد پیشنهادی این پژوهش میتوان بلافاصله بعد از اتمام هر فصل مرجع و با استفاده از اخبار اقتصادی منتشر شده در همان فصل، برآوردی بههنگام از تولید ناخالص داخلی فصلی ارائه کردhttps://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18907_57ae2319bcb7a8bada79f6559ea9b45a.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Identifying and Classifying the Consequences of Environmental Tax with Meta-Synthesis Approach and Shannon Entropyشناسایی و طبقهبندی پیامدهای مالیات زیستمحیطی با رهیافت فراترکیب و آنتروپی شانون1091301890610.22034/ecoj.2024.60626.3285FAسجادنقدیاستادیار'گروه حسابداری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانزهراکریمی تکانلواستاد گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0001-9606-2756Journal Article20240218In recent years, environmental challenges related to climate change and air pollution have increasingly raised national and international concerns. For this purpose, different countries have adopted mechanisms such as environmental taxes to protect the environment, so this research aims to identify and classify the consequences of environmental taxes from different dimensions. The current study is applied in terms of purpose and meta-synthesis regarding data analysis. In this regard, by referring to the 1209 articles published in reliable domestic and international databases from 2002 to January 2024, 58 articles were identified with the Prisma method; Shannon's entropy has also been used to rank the concepts. In addition, the output of the meta-synthesis method has also been validated using the opinions of 8 experts. The present study of the consequences of environmental tax is presented using Sandelowski and Barroso's seven-step meta-synthesis method. The research findings indicate that 16 concepts and 89 codes for environmental tax consequences were identified. The results also show that in relation to the consequences of environmental tax, emission of climate pollutants, promoting the sustainable development of companies, promoting green development, and reducing economic growth in the short term have the most weight. The findings of the present research can be helpful for legislators and researchers interested in the field of environmental taxation, as they can gain a comprehensive understanding of the consequences of environmental taxation and measure the importance of each of these consequencesدر طی سالهای اخیر، چالشهای زیستمحیطی مرتبط با تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا به طور فزایندهای نگرانیهای ملی و بینالمللی را برانگیخته است. بدین منظور کشورهای مختلف برای حفاظت از محیطزیست، سازوکارهایی از قبیل مالیاتهای زیستمحیطی را مصوب کردهاند، لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی و طبقهبندی پیامدهای مالیات زیستمحیطی از ابعاد مختلف است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ تحلیل داده از نوع فراترکیب است. در همین راستا با مراجعه به مقالات انتشار یافته در پایگاههای اطلاعاتی معتبر داخلی و بینالمللی در طی بازة زمانی 1381 تا بهمن 1402 (2002 تا ژانویه 2024) از میان 1209 مقاله جست و جو شده اولیه، در نهایت 58 مقاله با استفاده از روش پریزما شناسایی گردید، همچنین جهت رتبهبندی کدها از آنتروپی شانون بهرهبرداری شده است. علاوه بر این، خروجی روش فراترکیب نیز با استفاده از نظرات 8 نفر از خبرگان حرفهای و دانشگاهی اعتبارسنجی شده است.<strong> </strong>در پژوهش حاضر مطالعه پیامدهای مالیات زیستمحیطی با بهرهبرداری از روش فراترکیب هفت مرحلهای ساندلوسکی و باروسو انجام شده است. یافتههای پژوهش حاکی از شناسایی 16 مفهوم و 89 کد برای مقوله اصلی پیامدهای مالیات زیستمحیطی است. نتایج همچنین نشانگر آن است که در ارتباط با پیامدهای مالیات زیستمحیطی به ترتیب کاهش انتشار آلایندههای اقلیمی، ارتقای توسعه پایدار شرکتها، ارتقای توسعه سبز و کاهش رشد اقتصادی در کوتاهمدت از بیشترین میزان وزن برخوردار هستند. یافتههای پژوهش حاضر میتواند برای قانونگذاران و پژوهشگران علاقهمند در حوزة مالیات زیستمحیطی، جهت کسب شناختی جامع از پیامدهای مالیات زیستمحیطی و سنجش میزان اهمیت آنها راهگشا باشد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18906_7258f68c740c6f9aeb8fbc0207fffddf.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121The Threshold Effects of Globalization on Energy Intensity Convergence in the Middle East Region: A Panel Smooth Transition Analysisاثر آستانهای جهانی شدن بر همگرایی شدت انرژی در منطقه خاورمیانه: تحلیل انتقال ملایم پانلی1311481870410.22034/ecoj.2024.61748.3313FAمحمد حسنطرازکاردانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانمعصومهعرب اله فیروزجاهدانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20240529Given the importance of globalization and its relationship with energy intensity, this study examines the role of globalization with an emphasis on its threshold effect on energy intensity convergence in the Middle East region during 1980-2019. The Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model was used to investigate the non-linear relationship. The simultaneous characteristics of heterogeneity, non-linearity, and cross-sectional correlation of variables were examined, considering globalization as a transmission variable. The results of the linearity test confirmed the existence of a non-linear relationship between the variables. Moreover, considering a threshold transfer function with a threshold parameter indicating a two-regime model was determined to clarify the non-linear relationship between variables of the model. Finally, threshold limits of 1.697 and 1.874 and a slope parameter or transfer rate of 226.997 were estimated. The results also indicate a lack of convergence in energy intensity among countries in the Middle East region. Therefore, it is not possible to create a single energy policy that can be implemented simultaneously for all countries in the Middle East regionبا توجه به اهمیت جهانی شدن و ارتباط آن با شدت انرژی، در این مطالعه نقش جهانیشدن با تاکید بر اثر آستانهای آن بر همگرایی شدت انرژی در کشورهای منطقه خاورمیانه طی دوره زمانی 2019-1980 مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی رابطه غیرخطی، مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR) بکار گرفته شد. پس انجام آزمون وابستگی مقطعی و ایستایی متغیرهای مدل، با در نظر گرفتن جهانیشدن به عنوان متغیر انتقال، همزمان ویژگی ناهمگنی، غیرخطی بودن و همبستگی مقطعی متغیرها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمون خطی بودن، وجود رابطه غیرخطی بین متغیرها را تأیید نمود. همچنین، در نظر گرفتن یک تابع انتقال با یک پارامتر آستانهای که بیانگر یک مدل دو رژیمی است، برای تصریح رابطة غیرخطی بین متغیرهای مدل تعیین شد. در نهایت، حد آستانهای 697/1 و 874/1 و پارامتر شیب یا سرعت انتقال نیز برابر با 997/226 برآورد شد. همچنین نتایج حاکی از عدم همگرایی شدت انرژی بین کشورها منطقه خاورمیانه میباشد. بنابراین نمیتوان یک سیاست مشترک و یکسان را برای تمام کشورهای منطقه خاورمیانه اجرا نمودhttps://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18704_5550f8414afe52765e6ebb7549f77dc4.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611320241121Asymmetries in the Iran Stock Price – Exchange Rate Nexus: A Momentum Threshold Autoregressive (MTAR) Approacheپیوند نامتقارن قیمت سهام و نرخ ارز در ایران: رویکرد خود رگرسیون آستانه گشتاور (MTAR)1491661892510.22034/ecoj.2024.60108.3277FAحامدخضرزادگاندیوان محاسبات کشور، تهران، ایرانJournal Article20240120This paper focused on analyzing the dynamic response of stock prices to exchange rate changes in Iran from 1385M1 to 1402M4 through Momentum threshold autoregressive framework. The results of the threshold model show an asymmetric threshold long-run (cointegration) relationship between stock and foreign exchange markets in Iran, indicating the possibility to predict one market from another, and this is in contradiction with the efficient market hypothesis. This finding implies that stock and foreign exchange markets are asymmetrically interdependent, making it quite impossible for investors to achieve an effective diversification of their portfolios. Moreover, the stock prices respond to short-run changes in exchange rate as well as asymmetrically to financial disequilibrium. With respect to the asymmetric adjustment, the response of stock prices to negative phase of disequilibrium is faster (in absolute terms) than to positive phase of disequilibrium. Going by the role of asymmetry, the Central Bank should follow an asymmetric intervention pattern (with respect to exchange rate depreciation and appreciation) to strengthen the domestic currency and reduce pressure on stock market.این مقاله بر تجزیه و تحلیل واکنش پویای قیمت سهام به تغییرات نرخ ارز در ایران از فروردین ماه 1385 تا تیر ماه 1402 از طریق چارچوب خود رگرسیون آستانه گشتاور متمرکز شده است. نتایج مدل آستانه نشاندهنده وجود رابطه بلندمدت آستانه نامتقارن (همجمعی) بین بازارهای سهام و ارز در ایران است که بیانگر امکان پیشبینی یک بازار از طریق بازار دیگر است و این موضوع در مغایرت با فرضیه بازار کارا میباشد. این یافته حاکی از آن است که بازارهای سهام و ارز به طور نامتقارن به یکدیگر وابسته هستند و این موضوع دستیابی به تنوع بخشیدن موثر پرتفوی را برای سرمایهگذاران کاملا غیرممکن میکند. علاوه بر این، قیمت سهام به تغییرات کوتاه مدت نرخ ارز و همچنین به طور نامتقارن به عدم تعادل مالی پاسخ میدهد. با توجه به تعدیل نامتقارن، واکنش قیمت سهام به فاز منفی عدم تعادل سریعتر (به صورت مطلق) نسبت به فاز مثبت عدم تعادل است. با توجه به نقش عدم تقارن، بانک مرکزی بهتر است از الگوی مداخله نامتقارن (با توجه به کاهش و افزایش نرخ ارز) برای تقویت پول داخلی و کاهش فشار بر بازار سهام پیروی کندhttps://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18925_c134f6767f9620d993531931e89dc8b7.pdf