دانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219The Effect of the Financial Development of Listed Companies on the Growth of the Industry Sector in Isfahan Provinceتأثیر توسعه مالی شرکتهای بورسی بر رشد ستانده بخش صنعت در استان اصفهان1221892610.22034/ecoj.2024.61453.3303FAژیلاسالکیکارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تبریزسامانحاتم راداستادیار دانشگاه رنجانرضارنج پوراستاد دانشگاه تبریز ایرانJournal Article20240505The financial development of companies is a factor in attracting capital and a way for regional economic prosperity. Many indicators can be used to check the financial performance of companies. One of these indicators is the asset turnover index, which emphasizes both sales and company assets. This article aims to examine the financial development of important companies in creating the largest share of the added value of the province in terms of the growth of the industry's output. BACE and bootstrap quantile approach have been used to investigate the importance of the financial development of these companies on the output growth of the province's industry. In fact, modelling means choosing the model and variables which are uncertain. Therefore, the Bayesian averaging approach was initially used to reduce the concept of variable selection uncertainty to an acceptable level. After identifying the top 5 models and the most important effective variables, the quantile method was used to examine the effects of selected variables in high, medium and low growth on the model and their importance coefficients. To make estimates, the data of the desired industries were collected from 1389 to 1398 on a semi-annual basis. Based on the presented results, financial development with the help of improving asset turnover of Isfahan Pegah, Isfahan Zob Ahan, and Isfahan Polyacrylic companies affects the growth of Isfahan industry output. The financial development of Pegah Isfahan Company has had a negative relationship with the growth of the industrial output of Isfahan province. However, the financial development of iron smelting and polyacrylic companies have a positive relationship with the growth of the Isfahan province industry.توسعهی مالی شرکتها عاملی برای جذب سرمایه و راهی برای رونق اقتصادی منطقهای است. شاخصهای بسیاری برای بررسی عملکرد مالی شرکتها وجود دارند. یکی از این شاخصها، شاخص گردش دارایی است که هم بر فروش و هم بر دارایی شرکت تأکید دارد. هدف این مطالعه بررسی توسعه مالی شرکتهای مهم در ایجاد بیشترین سهم در ارزش افزوده استانی بر رشد ستانده صنعت است. برای بررسی اهمیت توسعهی مالی این شرکتها بر رشد ستاندهی صنعت استان، از رویکرد BACE و بوت استراپ کوانتایل استفاده شده است. در واقع فرآیند مدلسازی یعنی انتخاب مدل و متغیرها با مفهوم عدم قطعیت روبهرو است. لذا در ابتدا از رویکرد میانگینگیری بیزین استفاده شد تا مفهوم عدم قطعیت انتخاب متغیر تا حد قابل قبولی کاهش یابد. در ادامه پس از شناسایی 5 مدل برتر و شناسایی مهمترین متغیرهای مؤثر از روش کوانتایل استفاده شده تا اثرات متغیرهای انتخابی در رشدهای بالا، متوسط و پایین بر مدل و ضرایب اهمیت آنان مورد بررسی قرار گیرد. به منظور انجام برآوردها، دادههای صنایع مورد نظر از سال 1389 تا 1398 به صورت 6 ماهه جمعآوری شدند. براساس نتایج ارائه شده، توسعهی مالی به کمک بهبود گردش دارایی شرکتهای پگاه اصفهان، ذوب آهن اصفهان و پلیاکریل اصفهان، بر رشد ستاندهی صنعت استان اصفهان اثر دارد. در این بین توسعهی مالی شرکت پگاه اصفهان با رشد ستاندهی صنعت استان اصفهان رابطه منفی داشته است. امّا توسعهی مالی شرکتهای ذوب آهن و پلیاکریل رابطه مثبتی با رشد ستاندهی صنعت استان اصفهان دارند.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18926_f2c06230e669712d9fd5125e070fa2e0.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219Examining the Asymmetric Impact of Foreign Direct Investment on Iran's Economic Growth Using the NARDL Modelتأثیرات نامتقارن سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی ایران : رویکرد NARDL23441916610.22034/ecoj.2025.63008.3340FAمصطفیسمیعی نسبدانشیار اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) ،تهران،ایرانعلیرضازمانیکارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشگاه امام صادق (ع) ،تهران،ایرانعلیجودت وندکارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع) ،تهران،ایرانمحمدکاوه باغبادرانیکارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع) ،تهران،ایرانJournal Article20240823Economic growth and development are important economic goals for every country and have been the focus of economic planners for a long time. Therefore, with the formation and development of growth models in economic literature, the category of investment and capital provision has been placed in the focus of researchers and policymakers as one of the basic economic issues. This research aims to examine the asymmetric effects of foreign direct investment on economic growth in Iran by applying the nonlinear autoregressive distributed Lag (NARDL) and existing theories in this field, with seasonal data from 2001 to 2021. The research results show that the positive shock of foreign direct investment has a positive effect, and the negative shock of foreign direct investment has a negative and significant effect on economic growth in the long term. Also, the positive shock of the degree of trade openness has a positive effect, and the negative shock of the degree of trade openness has a negative and significant effect on economic growth in the long run. In addition, the results show that the balance of payments also has a positive and significant effect on economic growth in the long term. Finally, the results of the Wald test also show that the effects of foreign direct investment shocks and trade openness are asymmetric in both the short and long termرشد و توسعه اقتصادی، از اهداف مهم اقتصادی هر کشور به شمار آمده و از دیرباز موردتوجه برنامه ریزان اقتصادی بوده است. ازاینرو، با شکلگیری و توسعه مدلهای رشد در ادبیات اقتصادی، مقوله سرمایهگذاری و تأمین سرمایه بهعنوان یکی از موضوعات اساسی اقتصادی در کانون توجه پژوهشگران و سیاستگذاران قرارگرفته است. هدف این پژوهش، بررسی اثرات نامتقارن سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی در ایران با بهکارگیری رویکرد وقفههای خود توزیع (NARDL) با دادههای فصلی طی دوره زمانی 1380 تا 1400 میباشد؛ نتایج حاصل از تحقیق، نشان میدهند که شوک مثبت سرمایهگذاری مستقیم خارجی، اثر مثبت و معنادار و شوک منفی سرمایهگذاری مستقیم خارجی، اثر منفی و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارند. همچنین، شوک مثبت درجه باز بودن تجاری، اثر مثبت و معنادار و شوک منفی درجه باز بودن تجاری، اثر منفی و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارد. علاوه بر این، نتایج نشان میدهد که شوکهای مثبت و منفی تراز پرداختها، اثر مثبت و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارند. درنهایت، نتایج آزمون والد هم نشان میدهد که اثر شوکهای سرمایهگذاری مستقیم خارجی، باز بودن تجاری و تراز پرداختها هم در کوتاهمدت و هم بلندمدت، نامتقارن هستند.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19166_ab0c4527d8b9ab4be5af570d21a05327.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219Examining the Threshold Effects of Export Complexity on the Equal Distribution of Income in Iranبررسی اثرات آستانهای پیچیدگی صادرات بر توزیع برابر درآمد در ایران45701940210.22034/ecoj.2025.64289.3364FAمحمدنبیسعدی پوردانشجوی دکتری دانشگاه شهید چمران اهوازحسنفرازمنداستاد گروه اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهوازاحمدصلاح منشدانشیار گروه اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهوازبهروزصادقی عمروآبادیاستادیار اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20241114In this research, the threshold effects of export complexity on the equal distribution of income in the country have been investigated using non-linear STAR P-models based on Zhou et al.'s method from 1371 to 1402. The research results show that the export complexity variable has a U-shaped relationship with the equal distribution of income. The export penetration index variable has two threshold values. In the first regime, when the variable of export penetration (Kd) is => 35.14658, the influence of export complexity on the equal distribution of income is negative and equal to 0.20 percent. While in the second regime, when the export coverage variable is Kd > 35.14658, the impact of export complexity on income distribution is positive and equal to 0.99%. Also, the export destination diversity variable has two threshold values. In the first regime, when the export destination diversity variable (Kr) is <= 17.98, the influence of export destination diversity is negative and equal to 0.08 percent. While in the second regime, when the export destination diversity variable is Kr>17.98, the impact of the export destination diversity on the equal distribution of income is positive and equal to 0.62 percent, and as a result, the equal distribution of income will improve by the same amount.در این مقاله به بررسی اثرات آستانهای پیچیدگی صادرات بر توزیع درآمد درکشور، با استفاده از دو مدل غیرخطی طی دوره 1371 تا 1402 پرداخته شده است. تخمین در دو مدل، که هر مدل شامل دو رژیم آستانهای هست، انجام شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد متغیر پیچیدگی صادرات دارای یک رابطه U شکل با توزیع درآمد است. همچنین متغیر پیچیدگی صادرات دارای دو مقدار آستانهای است. در مدل اول رژیم اول، میزان پیچیدگی صادرات (Kd)، 14658/35 برآورد گردید که تاثیر آن بر توزیع درآمد، منفی و معادل 20/0 درصد است. در مدل اول رژیم دوم، میزان پیچیدگی صادرات Kd > 14658/35 بدست آمد و تاثیر آن بر توزیع درآمد، مثبت و معادل 99/0 درصد است. همچنین، متغیر پیچیدگی تنوع مقصد صادراتی در مدل دوم رژیم اول (Kr)، معادل 98/17 برآورد شد و تاثیر آن بر پیچیدگی تنوع مقصد صادراتی منفی و معادل 08/0 درصد است. در مدل دوم رژیم دوم، میزان متغیر پیچیدگی تنوع مقصد صادراتی Kr> 98/17 برآورد گردید و تاثیر آن بر توزیع درآمد مثبت و معادل 62/0 درصد است و انتظار میرود توزیع درآمد به همین میزان بهبود یابد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19402_b4830ee62f8ca9c25a27fdb243777519.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219Clustering of Countries in the World Based on the Legatum Prosperity Index and Determining Iran's Positionخوشهبندی کشورهای جهان بر اساس شاخص رفاه لگاتوم و تعیین جایگاه ایران71881929910.22034/ecoj.2025.62302.3324FAرویااخوان خرازیاندانشجوی دکتری اقتصاد سلامت، گروه اقتصاد، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،0000-0003-1394-3676بهارحافظیاستادیار دانشگاه، گروه اقتصاد، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،مصطفیرجبیاستادیار دانشگاه، گروه اقتصاد، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،مریمشریف دوستاستادیار دانشگاه، گروه آمار و ریاضی، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران،Journal Article20240704The main objective of the present research is to analyze the level of well-being of countries worldwide based on 12 components of the Legatum Prosperity Index and to determine Iran's position through clustering methods. In this research, using the K-Means algorithm in SPSS software, the clustering of countries worldwide based on 12 components of the Legatum Prosperity Index from 2007 to 2023 (for 167 countries) has been conducted to identify hidden patterns among countries and Iran's position within these clusters.<br />The research results indicate that, based on classifying countries into three clusters, Iran falls into a cluster with a medium level of welfare. Additionally, these results suggest that Iran is most similar to the countries of South Africa, Algeria, and Turkmenistan. The most essential variables in differentiating countries include "infrastructure and market access, education, and living conditions," the least important variables are assessed as "social capital and the natural environment."<br />Based on the research findings, it is necessary to consider the multidimensional aspects of welfare to increase the level of welfare in Iran. Therefore, economic policymakers should make greater efforts in open economy and inclusive societies.هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل سطح رفاه کشورهای جهان بر اساس 12 مؤلفه شاخص رفاه لگاتوم و تعیین جایگاه ایران از طریق روش خوشهبندی است. در این پژوهش، با استفاده از الگوریتم K-Means در نرمافزار SPSS، خوشهبندی کشورهای جهان بر اساس 12 مؤلفه شاخص رفاه لگاتوم در بازه زمانی سالهای 2023-2007 (برای ۱۶۷ کشور) انجام شده است تا الگوهای پنهان میان کشورها و همچنین جایگاه ایران در این خوشهها مشخص شود.<br />نتایج پژوهش نشان میدهد که با توجه به طبقهبندی کشورها در 3 خوشه، ایران در خوشهای با سطح رفاه متوسط قرار دارد. همچنین، این نتایج حاکی از آن است که ایران بیشترین شباهت را با کشورهای آفریقای جنوبی، الجزایر و ترکمنستان دارد. مهمترین متغیرها در تفکیک کشورها شامل «زیرساخت و دسترسی به بازار، تحصیلات و شرایط زندگی» هستند، در حالی که کماهمیتترین متغیرها «سرمایه اجتماعی و محیط طبیعی» ارزیابی میشوند.<br />بر اساس نتایج پژوهش، برای افزایش سطح رفاه در ایران لازم است جوانب چندبعدی رفاه مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، سیاستگذاران اقتصادی باید در حوزههای اقتصاد باز و جوامع فراگیر بیشتر تلاش کنند.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19299_9755d6078251e512fc812df58219ef07.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219The Study of Green Tax Role on the Effectiveness of Monetary Policy in Iran's Economy with DSGE Approachبررسی نقش مالیات سبز بر اثربخشی سیاست پولی در اقتصاد ایران با رویکرد DSGE891121926710.22034/ecoj.2025.62751.3333FAمیثمنسرین دوستدانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمحمدعلیفلاحیاستاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانعلیچشمیاستادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20240801Pollution and climate change affect countries' economies, especially by reducing total productivity factors. For this reason, the green tax, as the most direct and transparent climate control policy, has attracted the attention of economic policymakers. On the other hand, today, the role of climate change in the success of central banks in implementing monetary policy is also focused on. As a result, the question is raised of whether the effectiveness of the monetary policy in controlling inflation and the production gap increases with the presence of green tax. To answer this question, the E-DSGE model was designed to take into account macroeconomic and climate policy considerations at the same time. The results showed that monetary policy reduces the production gap caused by the climate crisis and controls the resulting inflation. The duration of the implementation of monetary policy does not differ in the presence or absence of the green tax. However, in terms of quantity, in the case where there is a green tax, the monetary policy is more efficient. However, if the green tax rate is large enough, monetary policy is more efficient in terms of time and quantity.آلودگی و تغییر اقلیم، به خصوص از مسیر کاهش بهرهوری کل عوامل تولید، بر اقتصاد کشورها اثر گذار است. به همین دلیل مالیات سبز، بهعنوان مستقیم ترین و شفاف ترین سیاست کنترل اقلیم، مورد توجه سیاستگذاران اقتصادی قرار گرفته است. از سوی دیگر، امروزه بر نقش تغییر اقلیم بر موفقیت بانکهای مرکزی در اجرای سیاست پولی نیز تمرکز شده است. در نتیجه این سؤال طرح میشود که آیا هنگام وجود مالیات سبز، اثرگذاری سیاست پولی در کنترل تورم و شکاف تولید بیشتر میشود؟ برای پاسخ به آن، مدل E-DSGE طراحی شد تا بتواند همزمان به ملاحظات سیاستگذاری کلان اقتصادی و سیاستگذاری اقلیم توجه داشته باشد. نتایج نشان داد که سیاست پولی، شکاف تولید ناشی از بحران اقلیم را کاهش میدهد و تورم ناشی از آن را نیز کنترل میکند. مدت زمان اجرای سیاست پولی در حالت وجود یا نبود مالیات سبز تفاوتی ندارد. اما از نظر مقدار، در حالتی که مالیات سبز وجود دارد، سیاست پولی کارآمدتر است. با این حال، اگر نرخ مالیات سبز به اندازه کافی بزرگ باشد، سیاست پولی از نظر زمانی و مقداری کارآمدتر خواهد بود.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19267_d8b9d50331be8341587003494d5cb89b.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219Investigating the Convergence of Factors Affecting the Spread of Corruption in Selected Islamic Countries with a Dynamic Spatial Panelبررسی همگرایی عوامل موثر بر گسترش فساد در کشورهای منتخب اسلامی با رویکرد پانل فضایی پویا1131361892710.22034/ecoj.2024.62352.3326FAفریباحسینی مرامدانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی،اراک، ایراناحمدسرلکاستادیار اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی،اراک، ایرانغلامعلیحاجیدانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی،اراک، ایرانJournal Article20240705Corruption is a significant challenge in the global economy, impacting countries' development prospects at both national and international levels. Various factors, such as Innovation, country size, government expenditure, human capital, commercial openness, and natural resource rents, influence the prevalence of corruption. This study investigates the convergence of factors influencing the spread of corruption in selected Islamic countries using a dynamic spatial panel approach from 2008 to 2022. Results confirm spatial proximity effects, with a low convergence speed averaging 0.052. Additionally, findings indicate direct and indirect negative effects of Innovation on the spread of corruption in these countriesیکی از مهمترین چالشهای اقتصاد جهانی فساد است که چشم انداز توسعه کشورها را تحت تاثیر قرار داده است و می توان از آن به عنوان یکی از مهمترین موانع توسعه کشورها، در سطح ملی و بین المللی نام برد. فساد از عوامل متعددی، همچون نوآوری، اندازه کشور، حجم فعالیتهای دولت، سرمایهانسانی، درجه باز بودن تجاری، رانت منابع طبیعی و... تاثیر میپذیرد. نکته مهم در این زمینه آن است که فساد مسری بوده و متاثر از شرایط مکانهای مجاور و مرتبط است. دامنه وگسترش فساد در یک کشور، مناطق مجاور و مرتبط را از طرق مختلف تحت تاثیر قرار می دهد. هدف تحقیق حاضر بررسی همگرایی عوامل موثر بر گسترش فساد در کشورهای منتخب اسلامی با رویکرد پانل فضایی پویا، در دوره زمانی 2022-2008 است. نتایج حاکی از تایید اثرات مجاورت فضایی است. لیکن سرعت همگرایی پایین و بطور میانگین معادل 052/0 است. ازنتایج دیگر میتوان به اثرات مستقیم و غیرمستقیم منفی نوآوری بر گسترش فساد در کشورهای منتخب اسلامی اشاره نمود.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_18927_123aeafaf9a97bbcca280fd68f2c6897.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219Analyzing the Asymmetric Effect of Income per Capita, Capital Inflow, and Oil Price on CO2 Emission in IRAN: NARDL Approachتحلیل تاثیر نامتقارن درآمدسرانه، جریان ورودی سرمایه و قیمت نفت بر انتشار CO2 در ایران : رویکرد NARDL1371541947610.22034/ecoj.2025.63212.3343FAسید کمالصادقیاستاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی دانشگاه تبریزحیدر حمیدرشید عج عجدانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه تبریزJournal Article20240829This study examines the asymmetric effects of per capita income, oil prices, industrial value added, and foreign direct investment on CO2 emissions in Iran through a non-linear distributed lag autoregression model (NARDL) from 1989 to 2023. This study also discusses the pollution safe haven hypothesis and the Kuznets U-shaped curve simultaneously and asymmetrically for Iran. Based on the results of this study, only the per capita income variable has a linear relationship with CO2 emissions, while the other variables have a non-linear relationship. The model results showed that OPEC oil prices have an inverse relationship with pollution emissions only in positive shocks. For the foreign investment variable, only a negative shock positively affects pollution emissions, which indicates that Iran is not a pollution-safe haven for other countries. Also, industrial value added only has a positive effect on positive shocks. On the other hand, per capita income has a negative effect on pollution emissions. Finally, this study's findings showed that the U-shaped Kuznets curve is not true for Iranاین پژوهش در تلاش است تا تاثیرات نامتقارن درآمد سرانه، قیمت نفت، ارزش افزوده بخش صنعت و سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر انتشار CO2 در ایران را از طریق مدل خودرگرسیون با وقفه های توزیعشده غیرخطی (NARDL) طی دوره 1368 تا 1402 مورد بررسی قرار دهد. همچنین در این مطالعه سعی میشود هردو فرضیه پناهگاه امن آلودگی و منحنی U شکل کوزنتس به طور همزمان و نامتقارن برای ایران مورد بحث قرار گیرد. براساس نتایج بدست آمده از این تحقیق تنها متغیر درآمد سرانه ارتباط خطی با انتشار CO2 دارد؛ درحالی که سایر متغیرها دارای ارتباط غیرخطی هستند. نتایج مدل نشان داد که قیمت نفت اوپک تنها در شوکهای مثبت با انتشار آلودگی رابطه عکس دارد. برای متغیر سرمایهگذاری خارجی تنها شوک منفی دارای اثری مثبت بر انتشارآلودگی است که این نشان دهنده این است که ایران پناهگاه امن آلودگی سایرکشورها نمی باشد. همچنین ارزش افزوده بخش صنعت هم تنها در شوکهای مثبت اثر مثبت را دارد. از طرفی درآمد سرانه دارای اثری منفی بر انتشار آلودگی است. در نهایت یافته های این تحقیق نشان داد که منحنی U شکل کوزنتس برای ایران صادق نمی باشد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19476_07ceeab4a4041875bb87e23116e621bd.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658611420250219The Effect of Competition in the Banking Industry and Economic Growth on Financial Inclusion (Case Study: ECO Countries)اثر رقابت در صنعت بانکداری و رشد اقتصادی بر شمول مالی (مطالعه موردی: کشورهای عضو اکو)1551741952610.22034/ecoj.2025.65244.3388FAسمیراتیموریدانشجوی دکتری/ رشته علوم اقتصادی/ گروه اقتصاد/دانشکده اقتصاد و حسابداری/ دانشگاه رازی.کیومرثسهیلیاستاد/ گروه اقتصاد/ دانشکده اقتصاد و حسابداری/ دانشگاه رازی/ کرمانشاه/ ایرانشهرامفتاحیدانشیار/گروه اقتصاد/دانشکده اقتصاد و حسابداری/ دانشگاه رازیJournal Article20250106Financial inclusion, which refers to the access of individuals, firms, and businesses to quality and affordable financial products and services responsibly and sustainably, plays an important role in enhancing the living standards of low-income households, increasing opportunities for the growth and development of small and medium-sized enterprises, reducing poverty and inequality, and improving financial stability. Various factors, including competition in the banking industry and economic growth, influence financial inclusion. This article addresses the critical significance of accurate and scientific estimation of the impact of these factors on financial inclusion. The panel autoregressive distributed lag (ARDL-PMG) model is the econometric method employed, and the data utilized are associated with ECO member countries from 2004 to 2020.<br />The results indicate that economic growth enhances the demand for financial services, resulting in the emergence of new financial institutions and markets to meet this increasing demand. Additionally, the results suggest that the heightened competition in the banking sector considerably enhances financial inclusion. The market power in the financial industry intends to restrict the supply of loans and raise interest rates, exacerbating the cost of financing for firms. As a result of increased competition, banks with lower profit margins are compelled to implement a customer-centric approach. Finally, the results suggest that enhancing competition in the banking industry and reducing market influence are critical strategies for enhancing financial inclusion in the country's banking system.شمول مالی به مفهوم دسترسی افراد، بنگاهها و کسبوکارها از محصولات و خدمات مالی با کیفیت و مقرون به صرفه به شیوه مسئوولانه و پایدار، نقش مهمی در بهبود سطح زندگی خانوارهای کم درآمد و افزایش فرصتهای رشد و توسعه بنگاههای کوچک و متوسط، کاهش فقر و نابرابری و بهبود ثبات مالی، ایفا میکند. عوامل متعددی از جمله رقابت در صنعت بانکداری و رشد اقتصادی بر شمول مالی موثر هستند. برآورد دقیق و علمی میزان تاثیرگذاری این عوامل بر شمول مالی از اهمیت ویژهای برخوردار است که در این مقاله به آن پرداخته میشود. روش اقتصاد سنجی مورد استفاده مطالعه، مدل خود رگرسیون با وقفههای گسترده پانلی (ARDL-PMG) و دادههای به کار رفته، مربوط به کشورهای عضو اکو در بازه زمانی 2004 تا 2020 است. نتایج نشان میدهد رشد اقتصادی تقاضا برای خدمات مالی را افزایش میدهد که به نوبهخود باعث ظهور مؤسسات مالی و بازارهای جدید جهت پاسخگویی به این تقاضای روز افزون میشود. همچنین، یافتهها حاکی از آن است که افزایش رقابت در بخش بانکداری به طور قابل توجهی شمول مالی را بهبود میبخشد. قدرت بازار در صنعت بانکداری تمایل دارد که عرضه وامها را محدود و نرخهای بهره را افزایش دهد، که هزینههای تامین مالی برای بنگاهها را بالا میبرد. درحالیکه افزایش رقابت موجب میشود بانکها با حاشیه سود کمتر به اتخاذ رویکرد مشتری محور بپردازند. در نهایت بر اساس نتایج پیشنهاد میگردد تقویت رقابت در صنعت بانکداری و کاهش قدرت بازار به عنوان یکی از استراتژیهای مهم بهبود شمول مالی در سیستم بانکی کشور برنامهریزی گردد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_19526_9f2225458306c70f410554df45a12522.pdf