دانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Study of the Impact of Governance and Economic Corruption on Economic Welfare in Selected Developing Countries using the Panel Smooth Transition Regression Models (PSTR)بررسی تأثیر حاکمیتی و فساد اقتصادی بر رفاه اقتصادی در کشورهای منتخب درحال توسعه با بهکارگیری الگوی رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR)1262168810.22034/ecoj.2026.61476.3306FAکاملیااماندانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه آزاد واحد مرکزی، تهران، ایرانعلی اکبرخسروی نژاددانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایرانقدرت اللهامام وردیاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایرانمرجاندامن کشیدهاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایرانJournal Article20240508Economic welfare is one of the key indicators for evaluating the economic and social performance of countries and is influenced by institutional, human, technological, and macroeconomic factors. This study aims to examine the impact of good governance and economic corruption on economic welfare in 18 selected developing countries over the period 2000 to 2022. For this purpose, a Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model has been employed. In this study, the Human Development Index is considered as a proxy for economic welfare, the good governance index as a proxy for formal institutional quality, and the economic corruption index as a proxy for informal institutional quality. In addition, the model includes the control variables education, life expectancy, population growth rate, mobile phone subscription, unemployment rate, and inflation rate.<br />The<strong> </strong>stationarity test results showed that the study variables are stationary at first differences. Furthermore, the results of the linearity test and the goodness-of-fit criteria confirmed the existence of a nonlinear, threshold relationship between institutional variables and economic welfare. Based on the results, economic corruption was found to be a more appropriate transition variable than good governance, and a model with two threshold regimes was selected as the optimal specification. The findings indicate that the effects of the variables on economic welfare differ across regimes. In the high regime, education has a positive and significant effect, while inflation has a negative and significant effect. Therefore, reducing corruption, strengthening human capital, and controlling inflation can play an important role in improving economic welfare in developing countries.رفاه اقتصادی از شاخصهای مهم ارزیابی عملکرد اقتصادی و اجتماعی کشورهاست و تحت تأثیر عوامل نهادی، انسانی، فناورانه و اقتصاد کلان قرار دارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر حکمرانی خوب و فساد اقتصادی بر رفاه اقتصادی در ۱۸ کشور منتخب درحالتوسعه طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ است. برای این منظور، از الگوی رگرسیون انتقال ملایم پانلی استفاده شده است. در این مطالعه، شاخص توسعه انسانی بهعنوان نماینده رفاه اقتصادی، شاخص حکمرانی خوب بهعنوان نماینده کیفیت نهادی رسمی و شاخص فساد اقتصادی بهعنوان نماینده کیفیت نهادی غیررسمی در نظر گرفته شده است. همچنین متغیرهای تحصیلات، امید به زندگی، نرخ رشد جمعیت، اشتراک تلفن همراه، نرخ بیکاری و نرخ تورم بهعنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شدهاند.<br />نتایج آزمون ایستایی نشان داد که متغیرهای پژوهش در تفاضل اول ایستا هستند. همچنین نتایج آزمون خطیبودن و معیارهای برازش، وجود رابطه غیرخطی و آستانهای میان متغیرهای نهادی و رفاه اقتصادی را تأیید کرد. بر اساس نتایج، فساد اقتصادی نسبت به حکمرانی خوب، متغیر انتقال مناسبتری بوده و مدل دارای دو مکان آستانهای بهعنوان الگوی بهینه انتخاب شده است. یافتهها نشان داد که اثر متغیرها بر رفاه اقتصادی در رژیمهای مختلف یکسان نیست؛ بهگونهای که در رژیم بالا، تحصیلات اثر مثبت و معنادار و نرخ تورم اثر منفی و معنادار بر رفاه اقتصادی دارد. بنابراین، کاهش فساد، تقویت سرمایه انسانی و کنترل تورم میتواند نقش مهمی در ارتقای رفاه اقتصادی کشورهای درحالتوسعه داشته باشد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21688_8d87dd64190ca7ce799a9696f7ee213f.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Introduction of Leisure into the Stochastic Discount Factor of the Consumption-Based Capital Asset Pricing Model and Its Contribution to Household Utility: A Case Study of Iranورود فراغت در عامل تنزیل تصادفیِ مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای و سهم آن در مطلوبیت خانوار: مطالعه موردی ایران27482112210.22034/ecoj.2026.61815.3316FAرضاروشندانشیارگروه اقتصاد، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهرJournal Article20240526This paper incorporates leisure as a risky factor into the stochastic discount factor (SDF) of the Consumption-Based Capital Asset Pricing Model (CCAPM) and estimates its contribution to household utility. To this end, Iranian economic data over the period 1979–2021 are employed. First, using a recursive preference function such as the Epstein–Zin utility function, the Euler equation is derived to incorporate a risky-leisure component. Subsequently, the parameters are estimated using the Generalized Method of Moments (GMM). The J-statistic confirms the validity of the instruments used in estimating the model parameters. The findings indicate that the share of leisure in the utility of Iranian households over the studied period is statistically significant and equals 0.158. Therefore, incorporating leisure as a risky factor within the CCAPM framework is justified, and this approach allows for the quantification of its contribution to household utilityدر این مقاله سعی شده است فراغت به عنوان یک عامل ریسکی در عامل تنزیل تصادفیِ مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایه گنجانده شود و سهم آن در تابع مطلوبیت خانوار محاسبه گردد. بدین منظور، از دادههای اقتصاد ایران برای دوره 1357 تا 1400 استفاده گردیده است. ابتدا با بهرهگیری از یک تابع ترجیحات بازگشتی نظیر تابع ارائه شده توسط اپستین- زین به استخراج معادله اولر حاوی عامل ریسکی فراغت اقدام نموده، سپس با روش گشتاورهای تعمیم یافته GMM به تخمین ضرایب پرداخته شده است. آماره J، مناسب بودن ابزارهای بکار گرفته شده در برآورد ضرایب مدل را تایید مینماید. یافتهها گویای آن است که سهم فراغت بر مطلوبیت خانواده های ایرانی در بازه مورد بررسی معنادار و برابر 158/0 میباشد. بنابراین ورود فراغت به عنوان یک عامل ریسکی در چارچوب CCAPM موجه بوده و از این طریق میتوان سهم این عامل بر مطلوبیت خانوار را اندازهگیری نمودhttps://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21122_79344268b984dab34f7082795894e6d8.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Threshold Effect of Bank Capital on Liquidity Creation in Selected Developing and Developed Countriesتأثیر آستانهای سرمایه بانک بر خلق نقدینگی در کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته منتخب49862106110.22034/ecoj.2026.67209.3425FAمحمدسالم ماضیدانشجوی دکتری اقتصاد مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانعلیرضازادهدانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانشهابجهانگیریدانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانرامینبشیر خداپرستیدانشیار امور مالی و بیمه، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20250507The objective of this study is to examine the threshold effect of bank capital on liquidity creation in 59 developing countries and 37 developed countries over the period 2004–2023. To this end, the Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model, which is an appropriate approach for analyzing heterogeneous panel data, is employed. The results indicate that the threshold value of the transition variable (i.e., the logarithm of bank capital) is estimated at 3.0034 in the model for developed countries, with a slope parameter of 7.4897. In the model for developing countries, the threshold value is estimated at 2.996, while the slope parameter is 16.5003.
The findings for developed countries reveal that, in the first regime, economic growth and financial stability negatively affect liquidity creation. After crossing the threshold level and entering the second regime, the magnitude of this negative effect decreases, although it remains negative. The results also show that financial inclusion has a positive impact on liquidity creation in the first regime; however, in the second regime, its effect gradually diminishes and becomes negative. In addition, the financial development index has a positive and statistically significant effect on liquidity creation in both regimes.
Furthermore, results for developing countries indicate that economic growth and financial stability negatively affect liquidity creation in both regimes. The findings also demonstrate that financial inclusion positively affects liquidity creation in the first regime, and although its impact gradually declines in the second regime, it remains positive. Moreover, the coefficients of the financial development index are positive and statistically significant in both regimes, indicating a positive contribution to liquidity creation.هدف این پژوهش بررسی تأثیر آستانهای سرمایه بانک بر خلق نقدینگی در ۵۹ کشور در حال توسعه و ۳۷ کشور توسعهیافته طی دوره ۲۰۰۴–۲۰۲۳ است. برای این منظور از مدل رگرسیونی انتقال ملایم پانلی (PSTR) که رویکردی مناسب برای تحلیل دادههای پانلی ناهمگن است، استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که مقدار آستانهای متغیر انتقال (یعنی لگاریتم سرمایه بانکی) در مدل کشورهای توسعهیافته برابر 0034/3 و پارامتر شیب 4897/7 برآورد شده است. همچنین در مدل کشورهای در حال توسعه، مقدار آستانهای 996/2 و پارامتر شیب 5003/16 به دست آمده است.
نتایج در کشورهای توسعهیافته بیان کننده این است که در رژیم اول رشد اقتصادی و ثبات مالی دارای تأثیر منفی بر خلق نقدینگی بوده، که این تأثیر با عبور از حد آستانهای و در رژیم دوم کاهش یافته اما همچنان منفی است. همچنبن نتابج بیانگر این است که شمول مالی در رژیم اول تأثیر مثبت بر خلق نقدینگی دارد، اما در رژیم دوم به تدریج میزان اثرگذاری آن کاهش یافته و منفی شده است. شاخص توسعه مالی هم در هر دو رژیم اثر مثبت و معنیدار بر خلق نقدینگی دارد.
علاوهبراین، نتایج کشورهای در حال توسعه نشان میدهد که رشد اقتصادی و ثبات مالی در هر دو رژیم دارای تأثیر منفی بر خلق نقدینگی هستند. همچنین نتابج بیانگر این است که شمول مالی در رژیم اول تأثیر مثبت بر خلق نقدینگی دارد و در رژیم دوم به تدریج میزان اثرگذاری آن کاهش یافته، اما همچنان مثبت است. ضرایب شاخص توسعه مالی هم در هر دو رژیم اثر مثبت و معنیدار بر خلق نقدینگی دارد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21061_2847168b57d835cc19b0d5ce7f68777d.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Profit Optimization in Corn Weed Control using Atrazine under Interval Uncertaintyبهینهسازی سود در کنترل علفهای هرز ذرت با استفاده از آترازین تحت عدم قطعیت بازهای871042126210.22034/ecoj.2026.68399.3444FAطاهرهشکوهیاستادیار، گروه ریاضی کاربردی، مجتمع آموزش عالی سراوان، دانشگاه سراوان، سیستان و بلوچستان، ایرانمجیدپازنداستادیار، گروه اقتصاد، مجتمع آموزش عالی سراوان، دانشگاه سراوان، سیستان و بلوچستان، ایرانJournal Article20250821This study focuses on profit optimization in maize weed control under interval uncertainty, aiming to enhance maize yield. The objective is to identify an optimal balance between crops and weed dynamics to maximize producers' economic benefits. To achieve this goal, a dose–response function for herbicides and the population dynamics of weeds (such as the invasive Amaranthus retroflexus) were first modeled. Then, considering factors such as planting method, climatic conditions, and pest pressure, the final crop yield was computed. This problem is formulated as an optimal control problem with an interval-valued profit function, using dynamic programming. Dynamic systems are a technique that applies principles of feedback engineering and control theory to simulation, enabling the understanding of complex patterns in causal relationships within systems. Simulation results with the atrazine herbicide show that optimal application rates lead to a stable reduction in the weed seed bank and a significant increase in long-term profitability. Optimal solutions are presented based on the LU (Lower-Upper) ordering relation, which introduces a novel concept of partial ordering in interval spaces via convex, bounded functions associated with intervals. The results suggest that dynamic programming for intelligent weed management significantly improves productivity and long-term economic returns. Therefore, it can serve as an effective tool for decision-making under economic uncertainty in sustainable agriculture.این پژوهش با هدف بهینهسازی سود در کنترل علفهای هرز ذرت تحت عدم قطعیت از نوع بازهای در راستای افزایش عملکرد ذرت تمرکز دارد<strong>.</strong> ما به دنبال یافتن یک تعادل بهینه بین محصول و علف هرز برای حداکثرسازی منفعت اقتصادی تولیدکننده هستیم. برای دستیابی به این هدف، ابتدا یک تابع دز-پاسخ برای علفکشها و پویایی جمعیت علف هرز (مانند علف هرز مهاجم دودندانه) مدلسازی شد. سپس، با در نظر گرفتن عواملی مانند روش کاشت، شرایط آب و هوایی و آفات، بازده نهایی محصول محاسبه شد. این مسئله به عنوان یک مسئله کنترل بهینه با تابع سود بازهای از طریق سیستمهای برنامه ریزی پویا فرمولبندی شده است. سیستمهای پویا، تکنیکی برای استفاده از اصول مهندسی بازخورد و کنترل در شبیه سازی است، که ما را قادر به فهم الگوهـای پیچیـده موجود در روابط علت و معلـولی سیسـتمهـا مـیسـازد. نتایج شبیهسازی با استفاده از علفکش آترازین نشان داد که اعمال دزهای بهینه علفکش منجر به کاهش پایدار بانک بذر و افزایش قابل توجه سودآوری در طول زمان میشود .جوابهای بهینه بر اساس رابطه ترتیبی LU نشان داده شده است، که مفهوم جدیدی از رابطه مرتبه جزئی برای فضای بازهای با استفاده از توابع مقید محدب مرتبط با بازهها میباشد. در این پژوهش استفاده از مدل برنامه ریزی پویا مدیریت هوشمندانه علفهای هرز، بهرهوری و سود اقتصادی بلندمدت را بهطور چشمگیری بهبود میبخشد، از این رو میتواند بعنوان ابزاری کارآمد برای تصمیمگیریهای پایدار در کشاورزی و مدیریت عدم قطعیتهای اقتصادی باشد.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21262_7ecddd4366c2c2def075e2878d0b4e2b.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Inflation Dynamics in Iran and Its Asymmetric Response to Policy Shocks: A NARDL Approachپویاییهای تورم در ایران و واکنش نامتقارن آن به شوکهای سیاستی: رهیافت NARDL1051402100010.22034/ecoj.2025.68892.3452FAحسام الدینکردتبار فیروزجائیکارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامهریزی، پژوهشگر گروه اقتصاد منابع و زیرساخت، مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری، تهران، ایرانسعیدشوال پوردانشیار دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایرانرضامحسنیاستادیار دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20250829This study investigates the responsiveness of the inflation rate in the Iranian economy to policy-related variables, including the monetary base, the budget deficit, the exchange rate, and the balance of payments. It also examines the asymmetric response of inflation to positive and negative shocks in these variables, in both the short and long run.<br />Data covering the period 2001–2023 are collected and used in the analysis. The relationships among the variables are examined using the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) model, which allows for the investigation of asymmetric effects within a dynamic framework.<br />The results indicate that the monetary base, budget deficit, exchange rate, and balance of payments play a significant role in explaining inflation's variations and fluctuations. Furthermore, it is found that inflation responds asymmetrically to positive and negative shocks in these variables, producing different effects in the short and long run.<br />Based on the findings, monetary, fiscal, exchange rate, and trade policies in the Iranian economy should be designed and implemented <strong>with asymmetric and heterogeneous effects on inflation in mind</strong>. Ignoring this asymmetry may lead to inefficiencies in policy effectiveness and in controlling inflation.این پژوهش با هدف بررسی اثرپذیری نرخ تورم در اقتصاد ایران از متغیرهای سیاستی شامل پایه پولی، کسری بودجه، نرخ ارز و تراز پرداختها انجام شده است. همچنین، واکنش نامتقارن تورم به شوکهای مثبت و منفی این متغیرها در کوتاهمدت و بلندمدت مورد بررسی قرار گرفته است.<br />دادههای دوره زمانی 1380 تا 1402 گردآوری و بهکارگیری شده و با استفاده از الگوی خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) روابط بین متغیرها تحلیل گردیده است.<br /> نتایج نشان میدهد که پایه پولی، کسری بودجه، نرخ ارز و تراز پرداختها سهم بالایی در توضیح تغییرات و نوسانات تورم دارند. همچنین مشخص شد که واکنش نرخ تورم به شوکهای مثبت و منفی این متغیرها نامتقارن بوده و اثرات متفاوتی را در کوتاهمدت و بلندمدت ایجاد میکند.<br />براساس نتایج به دست آمده، سیاستهای پولی، مالی، ارزی و تجاری در اقتصاد ایران باید با در نظر گرفتن اثرات نامتقارن و ناهمگون بر تورم طراحی و اجرا شوند. بیتوجهی به این عدم تقارن میتواند موجب ناکارآمدی سیاستها در مدیریت و کنترل تورم شود.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21000_45df4a72e074cf0abc1b952e68c3629d.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Comparison of the Spillover Effects of Monetary and Fiscal Policies of China and Iran on Iran’s Macroeconomic Variablesمقایسه اثرات سرریز سیاستهای پولی و مالی چین و ایران بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران1411682117110.22034/ecoj.2026.69900.3467FAسعیدهاحمدیدانشجوی دکترای اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانسیداحسانحسینی دوستاستادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایرانابوالفضلشاه آبادیاستاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20251110Changes in China’s monetary and fiscal policies can significantly affect Iran’s macroeconomic variables through channels such as exchange rate fluctuations, capital flows, and market expectations. On the other hand, Iran, as a developing economy dependent on oil revenues, is also influenced by its own domestic monetary and fiscal policies, which affect real variables such as exports, imports, employment, and investment. Accordingly, this study aims to examine and compare the spillover effects of monetary and fiscal policies of China and Iran on Iran’s macroeconomic variables.<br />This research investigates the spillover effects of monetary and fiscal policies of China and Iran on Iran’s macroeconomic variables using a Time-Varying Parameter Vector Autoregression (TVP-VAR) approach, based on monthly data over the period 1999–2022. The variables used for Iran in the model include the real effective exchange rate (REXCH), employment (EMP), exports of goods and services (EXP), imports (IMP), gross fixed capital formation (GFCF), money supply growth (M2), and total government expenditure (EXPEN). For both China and Iran, money supply growth and total government expenditure are also considered as indicators of monetary and fiscal policy.<br />The results indicate that China’s policy shocks have a limited, short-term impact on the Iranian economy. In contrast, Iran’s domestic policy shocks, particularly changes in the money supply and total government expenditure, are the main drivers of economic fluctuations in the country.<br />Money supply growth in Iran is the most persistent and influential variable in transmitting fluctuations across economic sectors. Increases in the money supply are associated with inflationary pressures, reduced purchasing power, exchange rate instability, and weaker employment.تغییرات در سیاستهای پولی و مالی چین میتواند از طریق تغییرات در نرخ ارز، جریان سرمایه و انتظارات بازار، اثرات قابل ملاحظهای بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران داشته باشد. از سوی دیگر، ایران به عنوان یک اقتصاد در حال توسعه و وابسته به درآمدهای نفتی، نیز از طریق سیاستهای پولی و مالی داخلی خود، بر متغیرهای حقیقی مانند صادرات، واردات، اشتغال و سرمایهگذاری تأثیر میگذارد.<br />این پژوهش به بررسی و مقایسه اثرات سرریز سیاستهای پولی و مالی چین و ایران بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران با استفاده از رویکرد خودرگرسیون برداری با پارامترهای متغیر در طول زمان (TVP-VAR) و با استفاده از دادههای ماهیانه طی دوره 2022-1999 پرداخته است. متغیرهای مورد استفاده در مدل برای ایران شامل نرخ ارز حقیقی مؤثر (REXCH)، اشتغال (EMP)، صادرات کالاها و خدمات (EXP)، واردات (IMP)، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص (GFCF)، رشد عرضه پول (M2) و مخارج کل دولتی (EXPEN) است. برای چین و ایران، رشد عرضه پول و مخارج کل دولتی نیز به عنوان شاخصهای سیاست پولی و مالی در نظر گرفته شدند.<br />یافتهها حاکی از آن است که تأثیر شوکهای سیاستی چین بر اقتصاد ایران محدود و کوتاهمدت بوده است. در مقابل، شوکهای سیاستی داخلی ایران، به ویژه رشد نقدینگی و کل مخارج دولت، به عنوان منابع اصلی نوسانات اقتصادی کشور محسوب میشوند.<br />رشد نقدینگی ایران پایدارترین و تأثیرگذارترین متغیر در انتقال نوسانات به سایر بخشها بوده است و افزایش نقدینگی با فشار تورمی، کاهش قدرت خرید، بیثباتی نرخ ارز و تضعیف اشتغال همراه است.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21171_7cfef0cdeda749e8ea48e2a091205ff2.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Impact of Gender Unemployment on Environmental Pollution in Iran’s Provincesتأثیر بیکاری جنسیتی بر آلودگی محیط زیست در استانهای ایران1691942095010.22034/ecoj.2025.69921.3468FAنیلوفرملکیدانشجوی دکترای اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانمحبوبهفراهتیدانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانJournal Article20251104One of the most challenging issues in environmental economics has been addressing the fundamental question of whether economic growth leads to environmental pollution. The gender dimension of the labor market, which can influence environmental behaviors, has so far received limited attention in environmental modeling. The objective of this study is to examine the relationship between gendered unemployment and environmental pollution within the framework of the Environmental Kuznets Curve hypothesis across the provinces of Iran. The research data are collected annually for 31 provinces over the period 2011–2021, and panel data methods are employed to estimate the effects of female and male unemployment rates on carbon dioxide emissions. The findings indicate that economic growth leads to a reduction in carbon dioxide emissions; therefore, Iran’s provinces are located on the downward-sloping segment of the Environmental Kuznets Curve. The results also show that an increase in male unemployment is associated with a reduction in environmental pollution, whereas an increase in female unemployment leads to intensified environmental degradation. Moreover, an increase in gender inequality in unemployment also results in higher environmental pollution. Based on these results, the Environmental Phillips Curve hypothesis is confirmed only for men in Iran’s provinces. The findings further indicate that improving women’s employment levels and increasing their economic participation can contribute to better environmental conditions. These results highlight the importance of women’s participation in the labor market from an environmental perspective and demonstrate that women’s employment not only does not have a negative impact on the environment, but can also be a factor in improving environmental quality.یکی از موضوعات چالش برانگیز در اقتصاد محیط زیست، پاسخگویی به این پرسش اساسی بوده است که آیا رشد اقتصادی منجر به آلودگی محیط زیست میشود؟ بعد جنسیتی در بازار کار، که میتواند بر رفتارهای زیستمحیطی تأثیر بگذارد، تاکنون در مدلسازیهای زیستمحیطی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی رابطه میان بیکاری جنسیتی و آلودگی محیطزیست در چارچوب فرضیه منحنی کوزنتس زیست محیطی در استانهای ایران است. دادههای پژوهش بهصورت سالانه برای ۳۱ استان در بازه ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ جمعآوری شده و از روش دادههای تابلویی برای برآورد اثر نرخ بیکاری زنان و مردان بر انتشار کربن دیاکسید استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که رشد اقتصادی به کاهش انتشار کربن دیاکسید منجر میشود؛ بنابراین، استانهای ایران در بخش نزولی منحنی زیستمحیطی کوزنتس قرار دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که افزایش بیکاری مردان با کاهش آلودگی زیستمحیطی همراه است، در حالی که افزایش بیکاری زنان به تشدید تخریب محیطزیست منجر میشود. علاوه بر این، افزایش نابرابری جنسیتی در بیکاری نیز موجب افزایش آلودگی زیستمحیطی میشود. بر اساس این نتایج، فرضیه منحنی فیلیپس زیستمحیطی تنها برای مردان در استانهای ایران تأیید میشود. همچنین نتایج نشان میدهد که ارتقای سطح اشتغال زنان و افزایش مشارکت اقتصادی آنان میتواند به بهبود شرایط زیستمحیطی منجر شود. این یافتهها اهمیت حضور زنان در بازار کار را از دیدگاه زیستمحیطی برجسته میکند و نشان میدهد که اشتغال زنان نهتنها اثر منفی بر محیطزیست ندارد، بلکه میتواند عاملی برای بهبود کیفیت آن باشد. https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_20950_52a1e1c0ca43718230db7b8e33e933eb.pdfدانشگاه تبریز
*این نشریه حاصل فعالیت مشترک دانشگاه تبریز و انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران است.*نظریه های کاربردی اقتصاد2423-658613220260522Dynamic Analysis of ETF Returns under the Influence of Macroeconomic Variables and Investor Behavior: A GMM-PVAR Approachتحلیل پویایی بازدهی ETFها تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و رفتار سرمایهگذاران: رویکرد مدل GMM-PVAR1952162153210.22034/ecoj.2026.70650.3484FAنیماکرامتگروه علوم اقتصادی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایرانسیدفخرالدینفخرحسینیگروه مدیریت مالی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایرانمحمودخدامگروه مدیریت مالی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایرانمیثمکاویانیگروه مدیریت مالی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران0000-0002-1022-4193Journal Article20251209This study analyzes the dynamics of ETF returns in response to macroeconomic variables and investor behavior using a Panel Vector Autoregression (PVAR) model with a Generalized Method of Moments (GMM) estimator.<br />Monthly data for the period 2013–2023 are employed. Macroeconomic variables (interbank interest rate, inflation, gold price, and exchange rate) and behavioral variables (investor sentiment and risk aversion) are analyzed within a structural panel vector autoregression (PVAR) framework.<br />Impulse-response function results indicate that a positive shock to risk aversion leads to an immediate decline in ETF returns, whereas a shock to investor sentiment has a strengthening, persistent effect. The interest rate also exerts a significant negative pressure on returns. Furthermore, ETFs play an active role in shock transmission, such that increases in ETF returns reduce risk aversion and strengthen investor sentiment. Macroeconomic variables also exhibit distinct responses, including defensive behavior in gold prices, short-term reactions in inflation, and an upward trend in exchange rates.<br />FEVD results indicate increasing long-run interdependence among variables and highlight the prominent roles of interest rates, risk aversion, and ETF returns in explaining fluctuations in other variables. These findings emphasize the dynamic and endogenous nature of the relationships between behavioral factors, macroeconomic variables, and ETF returns, as well as the importance of ETFs as a channel for financial shock transmissionاین پژوهش به تحلیل پویایی بازدهی ETFها تحت تأثیر متغیرهای اقتصاد کلان و رفتار سرمایهگذاران با استفاده از مدل PVAR و رویکرد GMM میپردازد.<br />دادههای ماهانه دوره ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ بهکار گرفته شده و متغیرهای کلان (نرخ بهره بینبانکی، تورم، قیمت طلا، نرخ ارز) و متغیرهای رفتاری (احساسات سرمایهگذاران و ریسکگریزی) در چارچوب مدل خودرگرسیون برداری ساختاری پنلی تحلیل شدهاند.<br />نتایج توابع واکنش آنی نشان میدهد شوک مثبت ریسکگریزی موجب افت فوری بازده ETFها شده، در حالی که شوک احساسات سرمایهگذاران اثری تقویتی و پایدار دارد؛ همچنین نرخ بهره فشار نزولی معناداری بر بازده وارد میکند و ETFها نیز در انتقال شوکها نقش فعال دارند، بهگونهای که افزایش بازده آنها موجب کاهش ریسکگریزی و تقویت احساسات میشود و متغیرهای کلان نیز واکنشهای مشخصی از جمله رفتار تدافعی قیمت طلا، واکنش کوتاهمدت تورم و روند افزایشی نرخ ارز نشان میدهند.<br />نتایج FEVD بیانگر افزایش وابستگی متقابل متغیرها در افق بلندمدت و نقش برجسته نرخ بهره، ریسکگریزی و بازده ETF در توضیح نوسانات سایر متغیرهاست که بر ماهیت پویا و درونزای روابط بین عوامل رفتاری، متغیرهای کلان و بازده ETFها و اهمیت ETFها بهعنوان کانالی برای انتقال شوکهای مالی تأکید میکند.https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_21532_9b4d334f59dee6fea4c19660ddad7e24.pdf