تأثیر حقوق مالکیت فکری بر نابرابری درآمد در کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته منتخب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

نابرابری درآمدیکی از شاخص­های مهم توسعه اقتصادی محسوب می­شود که از عوامل متعددی تأثیر می‌پذیرد. یکی از متغیرهای اثر گذار بر توزیع درآمد که کمتر مورد توجه مطالعات تجربی بوده است، حقوق مالکیت فکری است. حقوق مالکیت از یکسو با تشویق نوآوری منجر به افزایش بهره­وری و تولید شده و موجب کاهش نابرابری ­درآمد می­شود و از سویی دیگر می­تواند زمینه­ ایجاد انحصار و افزایش قیمت کالاها، خدمات و فناوری­ها را فراهم نموده و موجب بدتر شدن توزیع درآمد شود. برای تشخیص اثر نهایی، مطالعه حاضر به ارزیابی تأثیر حقوق مالکیت فکری بر نابرابری درآمد در میان کشورهای درحال­توسعه و توسعه­یافته منتخب در دوره زمانی ­2011- 1990پرداخته است. نتایج نشان می­دهد، حقوق مالکیت فکری بر شاخص جینی کشورهای درحال­توسعه اثر مثبت و معنی­دار دارد، حال آنکه این اثر در کشورهای توسعه­یافته منفی و معنی­دار است. همچنین براساس نتایج تخمین، متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه و درجه باز بودن اقتصاد در هر دو گروه کشورهای مورد مطالعه بر شاخص جینی اثر منفی و معنی­دار دارند. علامت ضریب مجذور تولید ناخالص داخلی سرانه در کشورهای درحال­توسعه و توسعه­یافته منفی است و برای کشورهای توسعه­یافته متغیر مذکور معنی­دار نیست. اثر سرمایه انسانی بر شاخص جینی در کل کشورها منفی است اما فقط در کشورهای توسعه یافته معنی­دار است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Intellectual Property Rights on Income Inequality in Selected Developed and Developing Countries

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Shahabadi 1
  • Sara Sarigol 2
1 Associate Professor in Economics, Bu-Ali Sina University of Hamedan
2 Ph.D. Student in Economics, Bu-Ali Sina University of Hamedan
چکیده [English]

Income inequality in the current era is known as one of the most destructive phenomena.Therefore, evaluation of income inequality and the emergence of roots are essential. Income inequality affected important factors which is undoubtedly one of the most important is intellectual property right (IPR). intellectual property rights May have two different effects on income inequality: on the one hand, with the supporting innovation to create employments productive and entrepreneurship, increase productivity and generate wealth through science and technology can reduce the income inequality and the other hand, due to increased prices of goods and services, and technologies resulting from the monopoly worsen income inequality. So, the present study with using econometric conventional technique (panel data approach); to evaluate the effect of IRP on income inequality in selected developed and developing countries during the period 1990-2011. The results indicate that, the effect of IPR on Gini coefficient in developing countries is positive and significant while, this effect is negative and significant in developed countries. Also, GDP per capita and economic openness have negative and significant effects on Gini coefficient in both groups of countries. Square of GDP per capita is negative in both groups of countries and for developed countries, this variable is not significant.In addition, the effect of the human capital variable on Gini coefficient is negative in both group of countries but it is not significant for developing countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intellectual Property Rights
  • Income Inequality
  • Developing countries
1-ابونوری، اسمعیل، و خوشکار، آرش (1386). اثر شاخص­های اقتصاد کلان بر توزیع درآمد در ایران: مطالعه بین استانی. مجله تحقیقات اقتصادی، 77، 95- 65.
2-تودارو، مایکل (1378). توسعه اقتصادی در جهان سوم. مترجم غلامعلی فرجادی، موسسه عالی پژوهش در برنامه­ریزی و توسعه، تهران.
3-خاکپور، افسانه (1373). تکنولوژی، حقوق مالکیت معنوی و تجارت بین الملل. مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی، 87-88، 113-111.
4-جرجرزاده، علیرضا، و اقبالی، علیرضا (1384). بررسی اثر درآمدهای نفتی بر توزیع درآمد در ایران. فصلنامه رفاه اجتماعی، سال چهارم، 17، 324-207.
5-حبیبا، سعید (1386). چالش­های جدید حقوق مالکیت معنوی. فصلنامه حقوق، 37، 4، 64- 37.
6-داوودی، پرویز، و براتی، محمدعلی (1386). بررسی آثار سیاست­های اقتصادی بر توزیع درآمد در ایران. فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، 43، 322-283.
7-دهمرده، نظر، صفدری، مهدی، و شهیکی تاش، مهیم (1389). تأثیر شاخص­های کلان بر توزیع درآمد در ایران. فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، 54، 55-25.
8-زیبایی، حسن (1384). ارزیابی سهم عوامل تعیین­کننده نابرابری و توزیع درآمد در ایران. مجله برنامه و بودجه، 91، 67-29.
شاه­آبادی، ابوالفضل، و ساری­گل، سارا (1390). اثر حقوق مالکیت معنوی بر توزیع درآمد در کشورهای منطقه منا. فصلنامه رشد و فناوری، سال هفتم، 28، 20-10.
9-ملک­زاده، غلام­رضا (1385). ­بازاریابی فناوری و تجاری­سازی نتایج پژوهش­ها. فصلنامه رشد فناوری، سال دوم، 8، 25-21.
10-مهرگان، نادر، و احمدی، علی محمد (1384). تأثیر سیاست­های تعدیل اقتصادی بر توزیع درآمد در ایران. مجله تحقیقات اقتصادی، 70، 232-209.
11-نوروزی چاکلی، عبدالرضا، حسن زاده، محمد، و نورمحمدی، حمزه علی (1388). سنجش علم، فناوری و نوآوری (مفاهیم و شاخص­های بین­المللی). تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
12-نیلی، مسعود (1376). اقتصاد ایران. چاپ اول، مؤسسه عالی پژوهش در برنامه‌ریزی و توسعه، تهران1376.
 
 
 
 
Adams, S. (2008). Globalization and income inequality, implications for intellectual property rights. Journal of Policy Modeling, 30, 725-735.
  • Amendola, A., Easaw, J., & Savoia, A. (2011). Inequality in developing economics: the role of institutional development. Economics Department Discussion Paper Series, 11.
  • Available At: http://ideas.repec.org/p/exe/wpaper/1107.html
  • Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data. Third Edition, Wiley & Sons, England, 11-75.
  • Blanco, L. (2010). Life is unfair in Latin America, but does it matter for growth. World Development, 38(3), 393–404.
  • Bigsten, A., & Durevall, D. (2005). Openness and wage inequality in Kenya. World Development, 34(3), 456-480.
  • Chu, A. C. (2009). Macroeconomic effects of intellectual property rights: a survey. Academia Economic Papers, 37(­3), 283-303.
  • Chu, A. C., & Peng, S. K. (2010). International intellectual property rights: effects on growth, welfare and income inequality. Journal of Macroeconomics, 33(2), 276–287.
  • Cororaton, C. B., & J. Cockburn ­­(2006). ­WTO, trade liberalization, and rural poverty in the philippines: is rice special. Review of Agricultural Economics, 28(3), 370-377.
  • Dorosh, P. A., & Sahn, D. E. (2002). A general equilibrium analysis of the effect of macroeconomic adjustment on poverty in Africa. Journal of Policy Modeling, 22(­6), 753-776.
  • Epstein, P., Howlett, P., & Schulze, M. S. (2007). trade, convergence, and globalization: the dynamics of the international income distribution. Explorations in Economic History, 44, 100-113.
  • Gobbin, N., & Rayp, G. (2004). Inequality and growth: does time change anything. Ghent University, Department of Economics, Available At:www.vve.be/nl/vveDag/2.4.%20gobbin.pdf
  • Godin, B. (2004).The new economy: what the concept owes to the OECD. Research Policy, 33, 90-679.
  • Haidar, I. J., & Estuardo Velasquez, M. (2009).Property rights and income inequality. Available At: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1386923
  • Kalande, C. (2002). Intellectual property foreign direct investment and the least developed countries. Journal of World Intellectual Property, 5(7), 11-128.
  • Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. American Economic Review, ­­45, 1-28.
  • Kurita, K., & Kurosaki, T. (2007). The dynamics of growth, poverty and inequality: a panel analysis of regional data from the Philippines and Thailand. Institute of Economic Research, Tokyo Hitotsubashi University, Discussion Paper Series, Available At: onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467.../pdf
  • Park-Walter, G. (2008). International patent protection: 1960-2008. Research Policy,37(4), 761-766.
  • Rapp, R., & Rozek, R. (1990).Benefits and costs of intellectual property protection in developing countries. Journal of World Trade, 24, 74-102.
  • Sylwester, K. (2002). Can education expenditures reduce income inequality? Economics of Education Review, 21, ­43–52.
  • Teixeira, A., and Fortuna, N. (2004). Human capital, innovation capability and economic growth in Portugal, 1960 - 2001. Portuguese Economic Journal, 3, 205-225.
  • Toan, N. M. (2004). The effect of trade liberalization on income distribution in Vietnam: dynamic computable general equilibrium approach. Economic Development and Policies Department, Available At: http://www.apeaweb.org/confer/cruz09/papers/thanh-toan.pdf
  • Varsakelis, N. C. (2001). The impact of patent protection, economy openness and national culture on R&D investment: across country empirical investigation. Research Policy, 30­(­7), 68-1059.
  • WDI (2013). Available At: http://www.Worldbank.org