مقایسه تطبیقی قدرت انحصاری در صنعت لاستیک و پلاستیک ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد اقتصاد دانشگاه پیام نور تهران

2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور تهران

3 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

 
هدف اصلی این مقاله ارزیابی رقابت و مقایسه تطبیقی قدرت بازاری در دو رویکرد غیرساختاری برسنان- لئو و پنزار- راس می­باشد. بدین منظور از داده­های کد چهاررقمی ISIC مرکز آمار ایران در زیر بخش­های صنعت لاستیک و پلاستیک ایران طی سال­های 1390- 1374 استفاده ‌شده است. در این تحقیق با توجه به داده­های پنل معادلات عرضه و تقاضا به روش حداقل مربعات دومرحله­ای با اثرات ثابت (FE2SLS) و معادله درآمد به روش اثرات ثابت (LSDV) برآورد شده است. نتایج پژوهش با استناد به مدل برسنان- لئو دلالت بر آن دارد که بنگاه­ها به تبانی با یکدیگر می­پردازند و ضریب تغییرات حدسی با مقدار عددی0/82 ساختار بازار رقابت ناقص را در این صنعت نشان می­دهد. از سوی دیگر نتایج به‌دست‌آمده از مدل پنزار- راس نشان می­دهد که مجموع کشش درآمدی بنگاه­ها نسبت به قیمت نهاده­ها برابر 0/81=H است که می­توان انتظار داشت بنگاه­ها در این صنعت در شرایط رقابت انحصاری فعالیت می­کنند. همچنین مقایسه تطبیقی نتایج به‌دست‌آمده در دو رویکرد بیانگر نقصان رقابت در این صنعت است. 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Monopoly Power in Iranian Rubber and Plastics Industries: A Comparative

نویسندگان [English]

  • Farhad Khodadad Kashi 1
  • Samaneh Norani Azad 2
  • Khadijeh Geravand 3
1 Professor of Economics, Payame Noor University
2 Assistent Professor of Economics, Payame Noor University
3 MA of Economics, Payame Noor University
چکیده [English]

The main purposes of this article are the evaluation of competition and comparison of market power in rubber and plastics industries with two non-structural approaches. To meet this ends Bresnehan-Lau (1982) and Panzar-Ross (1987) models were used. Data in 4-digit industries for rubber and plastics sub-sectors over the period of 1995-2011 collected from Iran’s statistical center. Equations used in this study consist of supply-demand and reduced form revenue functions estimated with two stage least squares fixed effect (FE2SLS) and least square dummy variables (LSDV) methods respectively. Results indicated that the extent of conjectural variation coefficient was about θ=0.82 because of the fact that firms cooperate with each other, therefore there was imperfect competition structure in this sector. On the other hand, the sum of elasticity’s reduced form revenue with respect to input price was about H=0.81, so market structure was featured as a monopolistic competition. In addition, Comparative results of two approaches confirmed depletion of competition in Iranian rubber and plastics industries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Market power
  • Conjectural Variation
  • H-Statistic
  • Competition
  • Monopoly
 
ابراهیمی، مهرزاد، خداداد­کاشی، فرهاد، و احمدیان، مجید (1393). ارزیابی اندازه همکاری و انحصار در صنایع بزرگ ایران: رویکرد کشش تغییرات حدسی طی سال­های (1358، 1386). فصلنامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، سال بیست و دوم، 69، 198- 179.
  • پژویان، جمشید، خدادادکاشی، فرهاد و شهیکی­تاش، محمدنبی (1390). ارزیابی ناپارامتریک شکاف بین قیمت و هـزینه­ی نهایی در صنایع ایران در قالب یک مدل کورنویی. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی­های اقتصادی سابق)، دوره هشتم، 2، 121-95.
  • حیدری­ساری، محمد، رشید، منوچهر، محمدی، رضا؛ فلاحی­پیروز، غلام­رضا و خداوردی، امین (1390). بررسی و تحلیل صنعت لاستیک خودرو، طرح پژوهشی زیر نظر معاونت کالاهای سرمایه­ای و خدمات زیربنایی سازمان حمایت مصرف­کنندگان و تولیدکنندگان. شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
  • خدادادکاشی، فرهاد، شهیکی­تاش، محمدنبی، هژبرکیانی، کامبیز و نورانی­آزاد، سمانه (1393). ارزیابی مارک­آپ، قدرت بازاری و کارایی هزینه در صنایع کارخانه‌ای ایران. مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، 12، 90-59.
  • شهیکی­تاش، محمد­نبی، شیدایی، زهرا و شیوایی، الهام (1393). قدرت بازاری و کارایی هزینه در صنعت بانکداری ایران طی سال­های(1380- 1390). فصلنامه تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، 16، 157-133.
  • مرکز آمار ایران، طرح­های آمارگیری از کارگاه­های صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر شور طی سال­های 1386-1374.
  • مرکز آمار ایران (1390- 1387). نتایج آمارگیری از کارگاه­های صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر ، تهران: دفتر ریاست، روابط عمومی و همکاری­های بین­الملل، چاپ اول.
     
    Acikalin, S., & Sakinc, i. (2015). Assessing competition with the Panzer-Ross model in the Turkish banking sector. Journal of Economics Bibliography, 2(1), 18-28.
  • Ajide, F. M., & Aderemi, A. A. (2015). Market power of Nigerian deposit money market: evidance from Bresnehan- Lau’s approach.American journal of Economics, 5(1), 21-28.
  • Appelbum, E. (1982). The estimation of degree of oligopoly power. Journal of Econometric, 19(2-3), 287-299.
  • Bain, J.S. (1951). Relation of profit rate to industry concentration: American manufacturing 1936-1940, Quaterly Journal of Economics, 65, 293-324.
  • Baltagi, B.H. (2005). Econometric analysis of panel data. Third edition, John Wiley & Sons, Ltd.
  • Bask, M., Lundgren, J., & Rudholm, N. (2011). Market power in the expanding Nordic power market. Applied Economics, 43, 1035-1043.
  • Baumol, W. j. (1982). Contestable market: an upraising in the theory of industry structure. American Economic Review, 72, 1-15.
  • Bresnahan, T.F. (1982). The oligopoly solution is identified. Economic Letters, 10(1-2), 87-92.
  • Bresnahan, T.F. (1989). Empirical studies concept of industries with market power. in: Schmalensee, R. and Wiling, R. (Eds.), Handbook of industrial Organization, 2, 1011-1057.
  • Corts, K.S. (1999). Conduct parameters and the measurement of market power. Journal of Econometrics, 88, 227-250.
  • Demsetz, H. (1973). Industry structure, market power rivalry, and public policy. Journal of Law and Economics, 16(1), 1-10.
  • Elzinga, K. G., & Mills. D. E (2011). The Lerner Index of monopoly power: origins and uses. American Economic Review, 101(3), 558-564.
  • Hamza, R. A. (2011). Validation Panzar- Ross model in determination the structural characteristics of Tunisian banking industry. Journal of Economics and International Finance, 3(5), 259-268.
  • Lakuma, K.P. (2013). Testing cointegration and market power in the American crude oil industry. International Journal of Economics and Finance, 5(12), 163-182.
  • Lau, L.J. (1982). On identifiying the degree of competitiveness from industry price and output data. Economic Letters, 10, 93-99.
  • Lerner, A.P. (1934). The concept of monopoly and the measurement of monopoly power, The Review of Economic Studies, 1(3), 157-175.
  • Panzer, J.C. & Rosse, J.N. (1987). Testing for monopoly equilibrium. The Journal of Industrial Economics, 35(4), 443-456.
  • Pedroni, P. (2004). Panel cointigration asympotetic and finite sample peroperties of pooled time series tests with an application to the PPP hypothesis. Econometric Theory, 20(3), 597-625.
  • Perloff, J.M., Karp, L.S., & Golan, A. (2007). Estimating market power and strategies. Cambridge university press, New York.
  • Steen, F., & Salvance, K.G. (1999). Testing for market power using a dynamic oligopoly model. International Journal of Industrial Organization, 17, 147-177.