بررسی اثر عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در مناطق شهری استان-های ایران: رویکرد پانل کوانتایل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 استادیار اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در مناطق شهری 30 استان­ ایران در بازه زمانی 1385-1398 می­باشد. برای محاسبه شاخص توزیع درآمد از سه شاخص ضریب جینی، ضریب جینی تعمیم‌یافته با تأکید بر نقش فقرا و ضریب جینی تعمیم‌یافته با تأکید بر نقش ثروتمندان استفاده‌شده است. همچنین به‌منظور بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد دو مدل در نظر گرفته‌شده است. در مدل اول اثر نسبت درآمدهای مالیاتی و هزینه­های دولت به تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و مربع آن و شاخص توسعه مالی بر توزیع درآمد برآورد شده است. در مدل دوم نیز در کنار سایر متغیرها به بررسی اثر نسبت مالیات­های مستقیم و غیرمستقیم به تولید ناخالص داخلی و نسبت هزینه­های جاری و عمرانی به GDP بر توزیع درآمد پرداخته‌شده است. وجه تمایز کار فوق در کنار بررسی جامع عوامل مؤثر بر توزیع درآمد، استفاده از شاخص­های مختلف توزیع درآمد می­باشد که به سیاست‌گذاران کمک می­کند تا سیاست­های توزیع درآمد را بر اساس اهداف و اولویت­های خود نسبت به فقرا و ثروتمندان تنظیم کنند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، افزایش نسبت مالیات به GDP با تأکید بر مالیات‌های غیرمستقیم در مناطق شهری استان‌های کشور باعث بهبود توزیع درآمد گردیده و افزایش نسبت هزینه­های جاری دولت به GDP، موجب وخامت توزیع درآمد در مناطق شهری استان­های ایران به‌خصوص در بین ثروتمندان شده است. همچنین تفکیک اثرات هزینه‌های جاری و عمرانی دولت نشان می‌دهد، علی‌رغم اثر نامطلوب هزینه‌های جاری بر توزیع درآمد در مناطق شهری، هزینه­های عمرانی به بهبود توزیع درآمد در اغلب دهک‌های توزیع درآمـدی کمک می­کند. در نهایت نتایج این مطالعه فرضیه کوزنتس در مناطق شهری ایران را تایید نکرد. همچنین افزایش درآمد سرانه بر توزیع مناسب درآمد اثر مثبت داشته و توسعه مالـی منجر به بهبود توزیع مناسب درآمد در میان دهک‏ها خواهد شد.‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigate the Effect of Effective Factors on Income Distribution in Urban Areas of Iran's Provinces

نویسندگان [English]

  • Saaed Jamalshargh 1
  • Ali Akbar Khosravinejad 2
  • Gholam Reza Geraei Nezhad 2
  • MohammadReza Mirzaeinejad 2
1 tabriz
2 Islamic Azad University Central Tehran Branch
چکیده [English]

The purpose of this study is to investigate the factors affecting income distribution in urban areas of 30 provinces of Iran during the period 2006-2020. To determine the income distribution index, we use three indices of the Gini coefficient, generalized Gini coefficient with emphasis on the role of the poor, and generalized Gini coefficient with emphasis on the role of the rich. Also, two models have been considered to investigate the factors affecting income distribution. In the first model, the effect of tax rates, government expenditures, GDP per capita, its square and financial development index on income distribution are examined. In the second model, along with other variables, the effect of the ratio of direct and indirect taxes to tax revenues and the ratio of current and development payment to GDP on income distribution are s examined. The distinctive feature of this work, along with a comprehensive study of the factors affecting income distribution, is the use of different indicators of the income distribution. This issue is helped policymakers set of income distribution policies to their goals and priorities for the rich and the poor. The results of this study show that increasing the tax to GDP ratio by emphasizing indirect taxes in urban areas of the provinces has improved income distribution and increasing the ratio of current government expenditures to GDP has worsened income distribution in urban areas. Iranians, especially among the rich. In addition, the separation of the effects of government current and development expenditures shows that despite the adverse effect of current expenditures on income distribution in urban areas, construction expenditures help to improve income distribution in most income distribution deciles. Finally, the results of the present study, while not confirming the Kuznets hypothesis in urban areas of Iran, indicate the positive effect of increasing per capita income on proper income distribution and improving the desired distribution with financial development if there is a relative situation of income distribution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Income distribution
  • Iran's Provinces
  • Tax
  • Government Expenditure
  • financial development index
  • Quantile regression
  1. ابونوری، اسمعیل وفراهتی، محبوبه (1397). اثر نامتقارن مالیات بر توزیع درآمد در ایران. پژوهشنامه مالیات، 39، 158-135.
  2. تودارو، مایکل (1384). توسعه اقتصادی در جهان سوم. ترجمه غلامعلی فرجادی، نشر کوهسار، چاپ چهاردهم.
  3. خانزادی، آزاد، حیدریان، مریم و مرادی، سارا (1394). بررسی و تحلیل نقش و اثرات درآمدهای مالیات بر توزیع درآمد و توسعه انسانی (مطالعه موردی کشور ایران). فصلنامه اقتصاد مقداری، 11(4)، 158-135.
  4. رضایی، اسداله، حسین­زاده، جواد، فرامرزی، ایوب و یزدان­خواه، منصوره (1392). تأثیر اندازه دولت بر توزیع درآمد. فصلنامه سیاست-های راهبردی و کلان، 4، 36-21.
  5. قربانی، حسین، غفاری، هادی، نوری، عباس و تقوایی، الهام (1396). تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر توزیع درآمد در ایران (با تأکید بر هدفمندی یارانه­ها). فصلنامهسیاست‌هایراهبردیوکلان، 18، 158-143.
  6. دهقانی، علی، حسینی، سید محمدحسن، فتاحی، محمد و حکمتی فرید، صمد (1396). بررسی رابطه بین رشد اقتصادی و توزیع درآمد در ایران طی دوره زمانی 1350-1393، رهیافت رگرسیون غیرخطی انتقال ملایم. فصلنامه مطالعات اقتصاد کاربردی ایران، 6(21)، 236-213.
  7. دادگر، یدالله (1380). مالیه عمومی و تنظیم خط‌مشی مالی دولت. موسسه فرهنگی هنری بشیر علم و ادب.
  8. سیفی­پور، رویا و رضایی، محمدقاسم (1390). بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در اقتصاد ایران با تأکید بر مالیات­ها. پژوهشنامه مالیات، 19(10)، 142-121.
  9. شاکری بستان­آبادی، رضا و جلیلی، زهرا (1399). عوامل مؤثر بر نابرابری توزیع درآمد استانی در ایران: رهیافت پانل پروبیت کسری. فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 4، 228-205.
  10. کریمی، محمد شریف و دورباش، معصومه (1397). بررسی تأثیر مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم بر توزیع درآمد با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته. فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، 22، ۴۷-۶۸
  11. میلانی، مهنوش، پروین، سهیلا و سیدی، کوثر (1395). ساختار تصاعدی مالیات بر درآمد و اثر آن بر نابرابری درآمد در استان­های کشور. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 17(66)، 22-1.
  12. وکیلی زارچ، محمد حسن، علوی راد، عباس، توتونچی، جلیل و دهقان تفتی، محمد علی (1399). توسعه بانکی، ساختار اجتماعی، اقتصادی و نابرابری درآمدی. فصلنامه نظریه های کاربردی اقتصاد، 7(4)، 136-139.

1-    Abu Nouri, E., & Farahati, M. (2018). Asymmetric effect of taxation on income distribution in Iran. Journal of Taxation, 39, 158-135 (in Persian).    

2-    Bratoeva-Manoleva, S. (2017). Macroeconomic Determinants of Income Inequality in Bulgaria (No. bep-2017-07). St Kliment Ohridski University of Sofia, Faculty of Economics and Business Administration/Center for Economic Theories and Policies.

3-    Blejer, M. I., & Guerrero, I. (1990). The impact of macroeconomic policies on income distribution: an empirical study of the Philippines. The Review of Economics and Statistics, 414-423.

4-    Berg, K., & Hebous, S. (2021). Does the Wealth Tax Improve Equality of Opportunity? Evidence from Norway (No. 2021/085). International Monetary Fund.

5-    Bellù, G. L., & Liberati, P. (2006). Policy Impacts on Inequality Decomposition of Income Inequality by Income Sources. FAO Report. Available at www. fao. org/tc/easypol.

6-    Borge, L. E., & Rattsø, J. (2001). Income distribution and tax structure: microeconomic test of the Meltzer-Richard hypothesis. Available at SSRN 280877.

7-    Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Levine, R. (2007). Finance, inequality and the poor. Journal of economic growth, 12(1), 27-49.

8-    Caminada, K., & Goudswaard, K. (2001). International trends in income inequality and social policy. International Tax and Public Finance, 8(4), 395-415.

9-    Clarke, G. R., Xu, L. C., & Zou, H. F. (2006). Finance and income inequality: what do the data tell us?. Southern economic journal, 578-596.

10-    Chiu, Y. B., & Lee, C. C. (2019). Financial development, income inequality, and country risk. Journal of International Money and Finance, 93, 1-18.

11-    Chatterjee, S., & Turnovsky, S. J. (2012). Infrastructure and inequality. European Economic Review, 56(8), 1730-1745.

12-    Champernowne, D. G. (1974). A comparison of measures of inequality of income distribution. The Economic Journal, 84(336), 787-816.

13-    Chu, K. Y., Davoodi, H., & Gupta, S. (2000). Income distribution and tax, and government social spending policies in developing countries.

14-    Chotikapanich, D., & Griffiths, W. (2001). On calculation of the extended Gini coefficient. Review of Income and Wealth, 47(4), 541-547.

15-    Dadgar, Y. (2001). Public finances and regulation of government fiscal policy. Bashir Cultural and Artistic Institute of Science and Literature (in Persian).      

16-    Dehghani, A., Hosseini, S. M. H., Fattahi, M., & Hekmati Farid, S. (2017). Investigating the Relationship between Economic Growth and Income Distribution in Iran during the Period 1393-1350, Nonlinear Regression Mild Transition Approach. Iranian Journal of Applied Economics Studies, 6 (21), 236-213 (in Persian).      

17-    Deyshappriya, N. P. (2017). Impact of macroeconomic factors on income inequality and income distribution in Asian countries.

18-    Jauch, S., & Watzka, S. (2016). Financial development and income inequality: a panel data approach. Empirical Economics, 51(1), 291-314.

19-    Galor, O., & Zeira, J. (1993). Income distribution and macroeconomics. The review of economic studies, 60(1), 35-52.

20-    Ghorbani, H., Ghaffari, H., Nouri, A., & Taghvaei, E. (2017). The effect of macroeconomic variables on income distribution in Iran (with emphasis on targeted subsidies). Quarterly Journal of Strategic and Macro Policies, 18, 158-143 (in Persian).     

21-    Gradstein, M. (2007). Inequality, democracy and the protection of property rights. The Economic Journal, 117(516), 252-269.

22-    Kaldor, N. (1955). Alternative theories of distribution. The review of economic studies, 23(2), 83-100.

23-    Karimi, M. Sh., & Dorbash, M. (2018). Investigating the effect of direct and indirect taxes on income distribution using the generalized torque method. Quarterly Journal of Fiscal and Economic Policies, 22, 47-68 (in Persian).      

Khanzadi, A., Heidarian, M., & Moradi, S. (2015). Investigating the role and effects of tax revenues on income distribution and human development (Case study of Iran). Quantitative Economics Quarterly, 11(4), 158-135 (in Persian).     

24-    Kim, D. H., & Lin, S. C. (2011). Nonlinearity in the financial development–income inequality nexus. Journal of Comparative Economics, 39(3), 310-325.

25-    Harberger, A. C. (2006). Taxation and income distribution: Myths and realities. The challenges of tax reform in a global economy, 13-37.

26-    Iradian, G. (2005). Inequality, poverty, and growth: cross-country evidence.

27-    Inchauste, G., & Lustig, N. (Eds.). (2017). The Distributional Impact of Taxes and Transfers: Evidence From Eight Developing Countries. World Bank Publications.

28-    Jackson, P. M. (Ed.). (1992). Current issues in public sector economics. Macmillan International Higher Education.

29-    Lerman, R. I., & Yitzhaki, S. (1989). Improving the accuracy of estimates of Gini coefficients. Journal of econometrics, 42(1), 43-47.

30-    Martinez-Vazquez, J., Moreno-Dodson, B., & Vulovic, V. (2012). The impact of tax and expenditure policies on income distribution: Evidence from a large panel of countries. Andrew Young School of Policy Studies Research Paper Series, (12-30).

31-    Meltzer, A. H., & Richard, S. F. (1981). A rational theory of the size of government. Journal of political Economy, 89(5), 914-927.

32-    Milani, M., Parvin, S., & Seydi, K. (2015). The exponential structure of income tax and its effect on income inequality in the provinces of the country. Journal of Economic Research, 17(66), 22-1 (in Persian).      

33-    Musgrave, R. A. (1959). The theory of public finance; a study in public economy. Kogakusha Co.

34-    Musgrave, R. A., & Thin, T. (1948). Income tax progression, 1929-48. Journal of political Economy, 56(6), 498-514.

35-    Nollert, M. (1995). Neocorporatism and political protest in the western democracies: a cross-national analysis. In The Politics of Social Protest (pp. 74-87). Routledge.

36-    Obaretin, O., Akhor, S. O., & Oseghale, O. E. (2017). Taxation an effective tool for income re-distribution in Nigeria. Mediterranean Journal of Social Sciences, 8(4), 187-187.

37-    Rajan, R. G., & Zingales, L. (2004). Saving capitalism from the capitalists: Unleashing the power of financial markets to create wealth and spread opportunity. Princeton University Press.

38-    Ravallion, M. (2003). The debate on globalization, poverty and inequality: why measurement matters. International affairs, 79(4), 739-753.

39-    Rezaei, A., Hosseinzadeh, J., Faramarzi, A., & Yazdankhah, M. (2013). The effect of government size on income distribution. Quarterly Journal of Strategic and Macro-Policies, 4, 36-21 (in Persian).     

40-    Shahbaz, M., Loganathan, N., Tiwari, A. K., & Sherafatian-Jahromi, R. (2015). Financial development and income inequality: Is there any financial Kuznets curve in Iran?. Social Indicators Research, 124(2), 357-382.

41-    Shakeri Bostanabadi, R., & Jalili, Z. (2021). Factors Affecting Inequality in Provincial Income Distribution in Iran: A Deficit Probit Panel Approach. Quarterly Journal of Economic Research (Sustainable Growth and Development), 4, 228-205 (in Persian).      

42-    Seifipour, R., & Rezaei, M. GH. (2011). Investigating the Factors Affecting Income Distribution in Iran's Economy with Emphasis on Taxes. Journal of Taxation, 19(10), 142-121 (in Persian).      

43-    Solt, F. (2008). Economic inequality and democratic political engagement. American Journal of Political Science, 52(1), 48-60.

44-    Solt, F. (2015). Economic inequality and nonviolent protest. Social Science Quarterly, 96(5), 1314-1327.

45-    Stiglitz, J. (2009). Joseph Stiglitz and why inequality is at the root of the recession. Next left website, 9.

46-    Stiglitz, J. E. (2015). The origins of inequality, and policies to contain it. National tax journal, 68(2), 425-448.

47-    Sehrawat, M., & Giri, A. K. (2015). Financial development and income inequality in India: an application of ARDL approach. International Journal of Social Economics.

48-    Tan, H. B., & Law, S. H. (2012). Nonlinear dynamics of the finance-inequality nexus in developing countries. The Journal of Economic Inequality, 10(4), 551-563.

49-    Todaro, M. (2005). Economic development in the Third World. Translated by Gholam Ali Farjadi, Kuhsar Publishing, 14th edition (in Persian).    

50-    von Ehrlich, M., & Seidel, T. (2015). Regional implications of financial market development: Industry location and income inequality. European economic review, 73, 85-102.

51-    Vo, D. H., Nguyen, T. C., & Tran, N. P. (2019). What factors affect income inequality and economic growth in middle-income countries?. Journal of Risk and Financial Management, 12(1), 40.

52-    Wells, R. (2006). Education’s effect on income inequality: an economic globalisation perspective. Globalisation, Societies and Education, 4(3), 371-391.

53-    Weller, C. E. (2007). The benefits of progressive taxation in economic development. Review of Radical Political Economics, 39(3), 368-376.

54-    Yitzhaki, S. (1983). On an extension of the Gini inequality index. International economic review, 617-628.